Câu chuyện được kể bởi nhà báo Kevin Roose về chuyến đi của hơn mười nhà đầu tư mạo hiểm và sự rung động của họ trước một thành phố khác – không phải Thung lũng Silicon. Liệu những cuộc di dời khỏi nơi đây có phải dấu hiệu về thời hoàng kim của Thung lũng Silicon đang dần khép lại?

Người đại diện Tim Ryan đã trở lại bằng việc tổ chức một chuyến xe buýt du lịch qua vùng Trung Tây với hơn chục nhà đầu tư mạo hiểm.

Nguồn: Andrew Spear, The New York Times

“Ồ, nơi này quả thật rất đáng yêu!”

Robin Li, một nhà đầu tư của công ty đầu tư mạo hiểm San Francisco GGV Capital, đứng ở tiền sảnh của tòa nhà Madison tại trung tâm thành phố Detroit. Nơi đây được xây dựng vào năm 1917 như một nhà hát và được tân trang lại vài năm trước như một không gian kết hợp công nghệ với tất cả các cấu trúc thiết kế cá tính nhưng vẫn giữ được những nét xưa cũ như: phần gỗ giả cổ, tường phơi gạch, quầy cà phê pha sẵn được phục vụ bởi các nghệ sĩ xăm hình.

“Nơi này thậm chí còn đẹp hơn San Francisco,” cô Li kết luận.

Hồi tháng 2, tôi tham gia cùng cô Li và khoảng hơn 10 nhà đầu tư mạo hiểm khác trong chuyến đi ba ngày qua vùng Trung Tây, qua các điểm dừng chân ở Youngstown và Akron, Ohio; Detroit và Flint, Mich.; và Nam Bend, Ind. Chuyến đi diễn ra trên một chiếc xe buýt sang trọng có phục vụ bánh rán thuần chay và loại trà nấm đặc biệt, được biết đến với tên gọi “Chuyến đi trở về thành phố”.

Nó được quảng cáo như khu bảo tồn Rust Belt – một cơ hội cho các nhà đầu tư vào Thung lũng Silicon gặp gỡ các quan chức địa phương và tìm kiếm những khởi đầu đầy hứa hẹn trong các khu vực bị lãng quên của đất nước.

Chuyến đi dừng lại ở Youngstown, Ohio. Từ bên trái qua: Thị trưởng Jamael Tito Brown của Youngstown và Thị trưởng William Franklin của Warren, Ohio và ông Ryan.

Nguồn: Andrew Spear, The New York Times

Nhưng một điều thú vị đã xảy ra: Vào cuối chuyến đi, các giới tinh hoa vùng ven biển đã thực sự bị quyến rũ bởi mảnh đất này. Một số người đã sử dụng Zillow, ứng dụng bất động sản, để tìm kiếm các căn nhà giá rẻ ở những thành phố như Detroit và Nam Bend, họ nghĩ về việc di dời đến đó. Họ ngạc nhiên trước cách những thành phố sản xuất cổ điển hiện nay cung cấp một mô phỏng thuyết phục về cuộc sống ven biển, hoàn chỉnh với các cửa hàng xà phòng thủ công và các nhà hàng nông trại.

“Nếu không vì lũ trẻ, tôi chắc chắn sẽ chuyển đến đây,” Cyan Banister – một đối tác tại Founders Fund nói, “Đây có thể là một hệ sinh thái thực sự quyền năng.”

Những nhà đầu tư này không hề đơn độc. Trong vài tháng gần đây, ngày càng nhiều nhà lãnh đạo công nghệ đã nghĩ đến ý tưởng rời khỏi Thung lũng Silicon. Một số trích dẫn về chi phí cắt cổ ở San Francisco và vùng ngoại ô của nó, nơi mà ngay cả một người với mức lương hàng triệu đô cũng tự thấy chỉ được xếp vào tầng lớp trung lưu. Những người khác phàn nàn về những lời chỉ trích của chính quyền địa phương với ngành công nghệ cao và sự ngăn cản từ các quan điểm đối lập. Và một số khác cảm thấy cơ hội đổi mới tốt hơn đang diễn ra tại đâu đó.

“Tôi cũng đang ở San Francisco,” Patrick McKenna – người sáng lập của Đối tác Liên doanh High Ridge, cùng tham gia chuyến đi cho biết, “Cuộc sống ở đây rất đắt đỏ, đôi khi cũng bị cản trở, và con người rất thẳng thắn, tôi nghĩ đến việc có thể tìm thấy cơ hội ở những nơi khác.”

Ông McKenna – chủ sở hữu một căn nhà ở Miami bên cạnh một ngôi khác ở San Francisco, nói với tôi rằng chuyến đi này đã giúp ông nhận ra một thế giới khác bên ngoài những bong bóng công nghệ.

“Mỗi người ở San Francisco đều nói về những điều tương tự, như là “Tôi ghét Trump” hay “Tôi sẽ kinh doanh Blockchain và Bitcoin”, ông nói, “Đó là điều tồi tệ nhất của mạng xã hội.”

Các chuyến đi tới Trung Tây được tổ chức bởi đại diện Tim Ryan, một người theo Đảng Dân chủ đại diện cho Đông Bắc Ohio. Đại diện Ro Khanna – một người của Đảng Dân chủ đại diện cho Thung lũng Silicon – cùng tham gia chuyến đi; cũng như JD Vance – tác giả của “Hillbilly Elegy.” (Ông Vance là một nhà đầu tư mạo hiểm nổi tiếng hiện nay, thường được mọi người nghĩ tới như một điều kỳ diệu mỗi khi nghe đến “Midwest” hay “sản xuất”, cũng đang dẫn đầu về các tour du lịch của riêng mình trong khu vực.)

Gần đây, Peter Thiel – nhà đầu tư tỷ phú ủng hộ Trump và thành viên Hội đồng quản trị của Facebook, đã trở thành “kẻ đào ngũ” nổi tiếng nhất của Thung lũng Silicon khi thông báo với mọi người rằng ông đã chuyển đến Los Angeles, mang theo cả các quỹ đầu tư cá nhân của mình (Founders Fund và Mithril Capital – hai công ty khác do ông Thiel khởi xướng, vẫn ở lại trong vùng Vịnh). Ông Thiel cho rằng văn hóa tiến bộ của San Francisco là sự “độc hại” và cần tìm ra một thành phố có sự đa dạng về trí tuệ hơn.

Nhóm đã có cuộc thảo luận bàn tròn với các nhà lãnh đạo doanh nghiệp ở Youngstown.

Nguồn: Andrew Spear, The New York Times

Những lời chỉ trích của Thiel được lặp lại bởi Michael Moritz – nhà sáng lập tỷ phú của Sequoia Capital. Trong một báo cáo gần đây của Financial Times, ông Moritz cho rằng Thung lũng Silicon đã trở nên chậm chạp và hư hỏng do sự thành công của chính nó, và “các cuộc thảo luận vô nghĩa” về chính trị cùng bất công xã hội đã khiến các công ty công nghệ tiêu tốn thời gian.

Những lời phàn nàn về Thung lũng Silicon ngày càng nhiều. Jim Clark – đồng sáng lập của Netscape, người nổi tiếng vì đã chuyển đến Florida trong thời kỳ dot-com đầu tiên – phàn nàn về giá thuế cao và giá bất động sản đắt đỏ. Steve Case – nhà sáng lập AOL – đã cam kết sẽ đầu tư chủ yếu vào các hoạt động khởi nghiệp bên ngoài khu vực Vịnh, và nói rằng “chúng ta có thể đã đạt đến thời kỳ đỉnh cao tại Thung lũng Silicon.”

Nhưng ngay trong số những người thích cuộc sống ở khu vực Vịnh và có đủ khả năng để làm được điều đó một cách thoải mái, cũng tồn tại một cảm giác rằng sự thành công của ngành công nghệ cao này đang dần đi đến hồi kết.

“Một số kỹ sư làm việc trong Thung lũng có “cái tôi” rất lớn”, ông Khanna – Nghị sĩ của Thung lũng Silicon, cho biết trong một cuộc thảo luận bàn tròn với các quan chức ở Youngstown, “Nếu họ không có cà phê với bữa sáng và dịch vụ giặt khô, họ sẽ muốn chuyển đến nơi khác. Trong khi ở đây, mọi người đều đang đói. ”

Ông Brown nói về Youngstown. Vào cuối chuyến đi, nhiều nhà đầu tư mạo hiểm đã bị quyến rũ bởi vùng đất này.

Nguồn: Andrew Spear, The New York Times

Đây chưa thực sự là một cuộc di cư đúng nghĩa. Nhưng theo dữ liệu từ Redfin – một trang web bất động sản, trong vòng ba tháng cuối năm 2017, San Francisco có tỷ lệ cư dân di cư lớn hơn bất kỳ thành phố nào khác trong cả nước. Một cuộc khảo sát gần đây của công ty quan hệ công chúng Edelman nhận thấy 49% cư dân và 58% những người thuộc thế hệ trẻ của vùng Vịnh đang cân nhắc việc chuyển đi. Và sự gia tăng mạnh mẽ này đã dẫn đến sự thiếu hụt các phương tiện di chuyển. (Theo báo cáo tin tức địa phương, thuê chiếc U-Haul cho một chuyến đi một chiều từ San Jose đến Las Vegas hiện có giá khoảng 2.000 đô la, so với việc chỉ mất 100 đô la cho một chiếc xe tải đi theo hướng khác.)

Đối với cả nhà đầu tư và công nhân, sự hấp dẫn của các thành phố phi lợi nhuận là sự tiết kiệm chi phí rất rõ ràng. Ngày càng khó để biện minh cho mức lương tụt dốc và những đặc quyền xa hoa được yêu cầu bởi các kỹ sư trong vùng Vịnh, khi các lập trình viên ở những thành phố khác có thể kiếm được ít nhất là 50.000 đô la một năm. Và một kỹ sư mới vào tại Facebook hoặc Google có thể kiếm được gấp ba hoặc bốn lần số tiền đó.

Khi bạn đầu tư vào một công ty khởi nghiệp ở San Francisco, “về cơ bản bạn đang trả tiền cho chủ nhà, Twilio và các dịch vụ web của Amazon,” bà Bannister của Quỹ Sáng lập nói về các công ty cung cấp dịch vụ nhắn tin và lưu trữ dữ liệu.

Thực tế, California vẫn có những đặc quyền riêng của nó. Vốn đầu tư mạo hiểm vẫn chủ yếu tập trung ở Bờ Tây, cũng như những nhóm các nhà khoa học máy tính tài năng xuất hiện từ các trường danh tiếng như Đại học Stanford và Đại học California, Berkeley. Cho dù sự tồn tại của các công cụ như Slack khiến cho công việc từ xa trở nên dễ dàng hơn, nhiều kỹ sư công nghệ vẫn thích làm việc trực tiếp tại văn phòng hơn và coi đó giống như là một lợi thế.

Mike Garvey (bên trái) – Chủ tịch của M7 Technologies, một công ty tại Youngstown cung cấp dịch vụ đo lường chính xác – đang nói chuyện với Nghị sĩ từ quận của ông, Tim Ryan (ở giữa).

Nguồn: Andrew Spear, The New York Times

Nhưng lợi thế của khu vực có thể bị xói mòn. Google, Facebook và những công ty công nghệ lớn khác gần đây đã bắt đầu mở văn phòng tại các thành phố như Boulder, Colo và Boston, với hy vọng thu hút tài năng mới cũng như yêu cầu về sức chứa từ các nhân viên hiện tại đang tìm cách di chuyển tới nơi khác. Và nhu cầu nóng cho những kỹ sư trong các lĩnh vực như Trí tuệ nhân tạo và xe tự lái đã khiến các công ty phải mở rộng sự hiện diện của mình tới gần các trường đại học nghiên cứu, tại các thành phố như Pittsburgh và Ann Arbor. Sau đó, HQ2 – công cụ tìm kiếm trụ sở thứ hai của Amazon – dường như đã thuyết phục được một số Giám đốc điều hành công nghệ rằng những thành phố giữa các bờ biển có thể là lựa chọn thay thế khả thi.

Các nhà đầu tư mạo hiểm – những người nhận ra một món hời khi họ nhìn thấy vùng đất này, đã bắt đầu để ý đến vùng Trung Tây. Ông Case và ông Vance gần đây đã xây dựng được quỹ “Rise of the Rest” trị giá 150 triệu đô la. Quỹ này được hỗ trợ bởi các nhà sáng lập công nghệ như Jeff Bezos của Amazon và Eric Schmidt, cựu Chủ tịch điều hành của Alphabet; họ sẽ đầu tư vào những dự án khởi nghiệp tại khu vực này.

Đó không chỉ là về việc kiếm tiền mà còn là sự tiện nghi của xã hội. Những công ty công nghệ phổ biến nằm ở các quốc gia phi Chính phủ hơn là ở sân sau của riêng họ, nơi mà tác động của ngành đối với giá nhà ở và tắc nghẽn giao thông được thấy rõ hơn. Hầu hết các công ty công nghệ lớn vẫn đưa ra những đánh giá cao trong các cuộc khảo sát ý kiến ​​quốc gia, nhưng chỉ 62% người dân California nói rằng họ tin tưởng vào ngành công nghiệp công nghệ cao, và chỉ 37% tin tưởng vào các công ty truyền thông xã hội, theo khảo sát của Edelman. Bởi vậy, chúng ta có thể bắt đầu hiểu về sự hấp dẫn hơn của một môi trường thân thiện.

Trong thời gian dừng chân tại Akron, trong khi các nhà đầu tư ở Thung lũng Silicon dùng bữa tối cùng các quan chức địa phương với bánh pizza polenta thuần chay và bánh thịt nướng, ông McKenna – nhà đầu tư mạo hiểm tại San Francisco – nói với tôi rằng ông cảm thấy có sự khác biệt về thái độ của người dân ở những thành phố như thế này, nơi mà sự thành công của ngành công nghiệp công nghệ vẫn được xem là điều gì đó để nhớ về.

“Mọi người thường vẫn muốn được sống ở những nơi mà họ được coi là những người hùng,” ông nói.

* Một phiên bản của bài viết này xuất hiện trong bản in vào ngày 05/03/2018, trên trang B1 của ấn bản New York với tiêu đề: “Chuyến đi trở về vùng đất mê hoặc Thung lũng Silicon”.

Thanh Huyền

Lược dịch theo The New York Times


Tác giả Kevin Roose: Chuyên gia Công nghệ cho tờ The New York Times, nhà văn lớn cho tạp chí The New York Times Magazine, là một trong bốn cá nhân xuất sắc được lựa chọn của Chương trình Michael Dukakis Leadership Fellow 2018-2019 bởi Viện Michael Dukakis về Lãnh đạo và Sáng tạo (MDI).

Roose là tác giả của nhiều bài viết thú vị liên quan đến công nghệ và kinh doanh, trong đó có hai cuốn sách bán chạy nhất của The New York Times – “The Discikely Disciple” (2009) và “Young Money” (2014). Các tác phẩm khác của ông được đưa vào The Best American Business Writing, GQ, Esquire, Vanity Fair… Ông cũng xuất hiện trong nhiều chương trình của CNN, NPR, MSNBC, CNBC và các đài radio khác, đồng thời là khách mời thường xuyên của “The Daily”.

Năm 2015, Kevin Roose có tên trong danh sách Top 30 dưới 30 tuổi của Forbes và danh sách 140 best Twitter feeds do Time bình chọn.