Trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển nhanh chóng. Theo Ngân hàng Mỹ Merrill Lynch, doanh thu các công nghệ liên quan đến AI được dự đoán sẽ tăng từ khoảng 2 tỷ USD vào năm 2015 đến khoảng 127 tỷ USD vào năm 2025.

Phần lớn sự tăng trưởng này đến từ “học sâu”, công cụ giúp máy móc phân tích các tập dữ liệu khổng lồ để tìm hiểu về các hành vi cụ thể. Điều này cho phép các máy tính nhận diện các mô hình và “học hỏi” các hành động mới mà không cần lập trình cụ thể.

Những tiến bộ này dự kiến ​​sẽ đem đến những hậu quả lớn đối với xã hội, cuối cùng có khả năng thay thế việc làm của con người và yêu cầu tinh chỉnh lại luật pháp và quy định. Trong nền kinh tế sáng tạo, các ứng dụng của AI đã bắt đầu nổi lên.

AI sáng tạo có thể làm gì trong hiện tại?

AI đang giúp những người sáng tạo kết nối nội dung hiệu quả hơn với khán giả. Các thuật toán dựa trên mạng nơ-ron nhân tạo giúp tìm hiểu và phân loại sở thích của người dùng – từ những bộ phim phát sóng trực tuyến trên Netflix, đến thể loại nhạc được nghe trên Spotify hay các sản phẩm được mua bán trên Amazon – để giới thiệu nội dung phù hợp với từng đối tượng người dùng.

AI hỗ trợ quá trình sản xuất bằng cách đơn giản hóa hoặc tự động hóa các nhiệm vụ. Trong quảng cáo, nó được sử dụng để bối cảnh hóa các cuộc hội thoại trên truyền thông xã hội nhằm hiểu được cách người tiêu dùng cảm nhận về sản phẩm. Các dịch vụ như Amper hoặc Jukedeck soạn nhạc với AI, cho phép những nhóm sáng tạo có quy mô nhỏ sử dụng nhạc chất lượng cao cho podcast, video và trò chơi với chi phí thấp. Phần mềm làm chủ tự động như Landr cung cấp dịch vụ xử lý và kết xuất đồ họa với chất lượng gần như phòng thu và chi phí chỉ ở mức 50 đô la mỗi năm.

AI cũng đang tạo ra nội dung riêng của mình với hầu như rất ít hoặc không cần sự giám sát của con người. AI tạo ra văn bản được phổ biến rộng rãi trong báo chí và được sử dụng bởi các nhà xuất bản để tự động hóa một số việc sản xuất tin tức. Associated Press đã sử dụng AI để giải phóng khoảng 20% ​​thời gian của các phóng viên trong khi tăng lượng bài viết lên gấp 10 lần. Washington Post đã phát triển một công cụ để phủ rộng tin tức thể thao và chính trị, sản xuất khoảng 70 bài báo/tháng trong năm đầu tiên. Trong âm nhạc, AI cũng đã tạo ra những âm thanh nhạc cụ mà con người chưa bao giờ nghe trước đó. AI cũng đã tạo ra hình ảnh tinh vi từ nhiếp ảnh. Trong thời trang, các nhà nghiên cứu đã tạo ra các thiết kế mới sử dụng AI. Và trong phim, kịch bản đã được viết, hoàn chỉnh với hướng dẫn sân khấu, cho một bộ phim khoa học viễn tưởng.

Nhiều ứng dụng trong số này vẫn yêu cầu sự can thiệp hoặc giám sát của con người, cho dù đó là chỉnh sửa hay kiểm soát chất lượng, hay đánh bóng và hoàn thiện các mẫu thô mà AI tạo ra. Nhưng không còn quá lâu để AI có thể bắt đầu thay thế hoàn toàn con người.

AI sáng tạo có thể làm gì trong tương lai?

AI có khả năng sẽ để lại những hậu quả xã hội sâu sắc nhất khi lao động hoàn toàn tự động – vào thời điểm nào, đối với bất kỳ nghề nghiệp nào, nó có thể thực hiện nhiệm vụ tốt hơn và rẻ hơn một con người. Các nhà nghiên cứu tin rằng có 50% khả năng AI sẽ vượt trội hơn con người trong mọi nhiệm vụ trong 45 năm.

AI đã bắt đầu tự minh chứng trong nhiều lĩnh vực sáng tạo. Gần đây, AI đã viết một bài thơ được một tạp chí văn học chấp nhận mà các nhà thẩm định không hề biết nó được viết bởi một cỗ máy; đã được tôn làm vua trong chương trình đố vui Jeopardy; đã vượt qua vòng đầu tiên của một giải thưởng văn học; và tạo ra một đoạn giới thiệu phim.

Liệu AI có thể làm gì trong tương lai? Dưới đây là năm mốc sự kiện mà AI dự kiến ​​có thể đạt được trong nền kinh tế sáng tạo, theo khảo sát của hơn 350 chuyên gia AI được đưa ra vào năm ngoái:

2020: Giành chiến thắng giải World Series of Poker

Chỉ trong vòng vài năm, AI dự kiến ​​sẽ chơi đủ giỏi để thắng giải World Series of Poker – Giải đấu poker hàng đầu thế giới. AI đã có thể chơi – và đánh bại – những người chơi bài chuyên nghiệp tại Texas Hold’em. Các chuyên gia tin rằng sẽ không mất quá nhiều thời gian tới khi một cỗ máy được trao vương miện.

2026: Viết một bài luận trung học

Trong vòng chưa đầy 10 năm, AI dự kiến ​​sẽ có thể viết một bài luận cho một lớp học lịch sử trung học mà sẽ đồng thời nhận được điểm cao đánh lừa cả phần mềm quét đạo văn.

2027-2028: Bắt chước thành công một nghệ sĩ cụ thể và sáng tác ra một bài hát pop nằm trong Top 40

Như đã đề cập ở trên, AI đã được sử dụng trong sản xuất âm nhạc theo nhiều cách khác nhau. Các chuyên gia tin rằng, đến năm 2027, nó sẽ có thể sản xuất một bài hát khó phân biệt được từ một bài hát mới của một nghệ sĩ cụ thể. Không chỉ vậy, nhưng công nghệ này được cho là sẽ đánh lừa ngay cả những thính giả có kinh nghiệm khi nghĩ rằng bài hát này thực sự sáng tác bởi nghệ sĩ mà nó đã được giao nhiệm vụ bắt chước.

Chỉ một năm sau khi đạt được một cột mốc âm nhạc, AI dự kiến ​​sẽ đạt được một cột mốc khác. Đến năm 2028, người ta dự đoán rằng AI sẽ sáng tác một bài hát hay đến nỗi lọt vào BXH Top 40 của Mỹ.

2028: Tạo video quảng cáo

AI có thể được sử dụng để xác định cốt truyện trong video và dự đoán cách mọi người sẽ phản ứng với chúng. AI cũng có thể sử dụng kiểu nhập văn bản để tạo video, chỉ mất 10 giây để tạo ra lần cắt đầu tiên.

AI có thể tạo ra một bước nhảy vọt vào cùng thời điểm khi ra mắt trong BXH Top 40. Đến năm 2028, các chuyên gia dự đoán AI sẽ có thể xem một đoạn video ngắn của một cảnh và sau đó xây dựng lại mô hình 3D của cảnh đó để tạo ra một video mới, thực tế từ các góc độ khác nhau.

2049: Viết sách bán chạy nhất ở New York Times

Chỉ trong hơn 30 năm kể từ thời điểm hiện tại, AI dự kiến ​​sẽ viết một cuốn tiểu thuyết hoặc truyện ngắn mà sẽ lọt vào danh sách bán chạy nhất New York Times.

Thay đổi, dù là tích cực hay tiêu cực, cũng đang xảy ra ở một mức độ thú vị và chóng mặt. Nhưng một số khung quản trị AI hiện có là chưa đầy đủ. Thế giới liệu đã sẵn sàng cho những thách thức và cơ hội mà AI sẽ mang lại?

Điều quan trọng bây giờ đối với toàn xã hội là AI có thể tác động đến tất cả các khía cạnh của cuộc sống hàng ngày, và lãnh đạo doanh nghiệp cùng các nhà hoạch định chính sách có vai trò trong việc hỗ trợ sự phát triển của các công nghệ AI được thiết kế, phát triển và sử dụng một cách có trách nhiệm. Việc AI có thể được sử dụng như thế nào để đem lại lợi ích đến cho toàn xã hội thực sự là điều chúng ta phải lưu ý tới.

Đây cũng là những nỗ lực mà các đối tác của Thời Đại AI đã thực hiện trong thời gian vừa qua, với Sáng kiến AIWS – Xã hội Trí tuệ nhân tạo của Viện Michael Dukakis về Lãnh đạo và Sáng tạo, hay mới nhất là Hội nghị Vietnam CEO Summit 2018 – chủ đề “Kỷ nguyên Kinh tế Trí tuệ nhân tạo và Doanh nghiệp Việt Nam” do Vietnam Report tổ chức đã quy tụ hơn 300 CEOs Việt Nam và các diễn giả uy tín hàng đầu cùng tư duy chiến lược về công nghệ và chiến lược AI cho Việt Nam.

Sơn Phạm

Lược dịch và biên tập theo Diễn đàn Kinh tế Thế giới


Tác giả Stefan Hall: Trưởng dự án Sáng kiến Hệ thống Thông tin và Giải trí, Diễn đàn Kinh tế Thế giới.