Đó là thế kỷ 21, thế kỷ con người hiểu biết rõ về robot và là cuộc chạy đua Trí tuệ nhân tạo (AI) giữa Trung Quốc – Hoa Kỳ. Cuộc chạy đua này là khởi nguồn của những tranh luận nhiều chiều trong suốt thời gian vừa qua, và chiến lược của hai cường quốc đã tốn rất nhiều giấy mực của báo chí. Thời Đại AI trân trọng giới thiệu bài viết của tác giả Michael K. Spencer, mời các bạn độc giả tranh luận và gửi ý kiến đến địa chỉ email: lienhe@thoidaiai.net.

Trong báo cáo của mình tại Đại hội Đảng lần thứ 19 diễn ra vào tháng 10/2017, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã tái khẳng định giấc mơ của mình là đưa Trung Quốc trở thành một “siêu cường khoa học và công nghệ”. Quyết định này có thể định rõ toàn bộ thế kỷ 21 và thế kỷ này bắt đầu với uy thế thuộc về AI.

Tình trạng thực sự về ưu tiên phát triển AI và phát triển công nghệ giữa hai siêu cường quốc là gì? Hoa Kỳ có khả năng sở hữu những học giả và tài năng giỏi nhất về AI, những người bị hấp dẫn bởi các học viện, hoặc các công ty công nghệ như Amazon, Google, Facebook và những công ty khác. Washington đã chậm thực hiện các lời kêu gọi dành cho quy chế AI.

Washington cuối cùng đã thành lập Lực lượng đặc nhiệm quy chế AI

Trung tâm An ninh Hoa Kỳ mới (CNAS), một trong những tổ chức tư vấn chính sách đối ngoại và quốc phòng hàng đầu của Mỹ, đã công bố việc thành lập một Lực lượng đặc nhiệm về AI và an ninh quốc gia, như là một phần của Sáng kiến AI và an ninh toàn cầu của tổ chức này.

Trung Quốc đang ưu tiên phát triển lĩnh vực AI để trở thành Siêu cường công nghệ vào năm 2025

Trung Quốc, quốc gia có ý định thống trị AI trong cuộc chạy đua với Hoa Kỳ, được cho là đang có bước tiến rất nhanh trên lĩnh vực này. Nhưng một số chuyên gia AI nói rằng mặc dù Trung Quốc có thể tiến đến gần nhưng sẽ rất khó để Trung Quốc hoàn toàn theo kịp, theo Axios. Liệu đây có phải thực sự là trường hợp đó hay không?

Một nghiên cứu gần đây do một nhóm các nhà kinh tế tại Đại học Toronto tiến hành đã đưa ra kết luận rằng Trung Quốc đang vững vàng vượt mặt Hoa Kỳ trên lĩnh vực AI.

Hiệp hội vì sự tiến bộ của AI (AAAI) năm 2017, một hội nghị toàn cầu trình bày những thành tựu của các nhà lãnh đạo AI trên thế giới, chỉ ra rằng 23% tác giả các tài liệu nghiên cứu đến từ Trung Quốc, theo nghiên cứu về AI và Thương mại Quốc tế. Đây là một bước nhảy vọt lớn về sản lượng nghiên cứu, xem xét rằng các nhà nghiên cứu AI của Trung Quốc chỉ đóng góp 10% sản lượng nghiên cứu ở Hiệp hội vì sự tiến bộ của AI năm 2012.

  • Sản lượng nghiên cứu của Trung Quốc có thể sẽ gần tương đương Hoa Kỳ vào năm 2018 và sẽ vượt Hoa Kỳ vào đầu năm 2020.
  • Trung Quốc sẽ đầu tư thêm tiền, tài nguyên và có nhiều dữ liệu người tiêu dùng hơn để giải quyết vấn đề phát triển AI thế hệ tiếp theo.
  • Lượng người dùng Internet ở Trung Quốc gấp 3 lần so với Hoa Kỳ. Điều này có nghĩa là Dữ liệu lớn (Big Data) và vấn đề bảo vệ quyền riêng tư kém hơn tại Trung Quốc tạo điều kiện thuận lợi cho các công ty công nghệ Trung Quốc hơn so với các đối tác phương Tây của mình.
  • Các công ty công nghệ Trung Quốc như Tencent và Alibaba có quyền truy cập nhiều hơn vào dữ liệu người tiêu dùng so với các công ty như Google và Facebook, những công ty không sở hữu các thị trường thương mại điện tử (như Alibaba) hoặc các ứng dụng phổ biến và đa chức năng như WeChat (của Tencent).

Đầu tư nhiều hơn vào Nghiên cứu AI

Theo các nhà phân tích công nghệ nổi tiếng CB Insights, họ báo cáo rằng Trung Quốc đã vượt mặt Hoa Kỳ về đầu tư vào các công ty khởi nghiệp AI. Trung Quốc chiếm 48% tổng mức đầu tư khởi nghiệp AI của thế giới trong năm 2017, so với con số 38% của Hoa Kỳ.

  • Thế hệ nhân tài AI tiếp theo được đào tạo tại Hoa Kỳ có thể bị lôi kéo tham gia vào các công ty công nghệ Trung Quốc thay vì các công ty công nghệ phương Tây, vì vào những năm 2020, chúng có thể đưa ra mức thù lao cao hơn và các môi trường làm việc hiện đại hơn, giúp phát triển các sản phẩm hiệu quả hơn.
  • Nhân tài quốc tế có thể ít có khả năng muốn chuyển đến Hoa Kỳ với các chính sách hiện nay của chính quyền và họ có thể ưa chuộng các quốc gia như Canada, Úc hoặc thậm chí là Vương quốc Anh.
  • Nhiều trong những sinh viên hàng đầu hiện nay ở các trường đại học ở Hoa Kỳ thực tế là các sinh viên quốc tế Trung Quốc. Đây là một trong những điểm mấu chốt của vấn đề, Hoa Kỳ chính là trung tâm giáo dục cho thế hệ tiếp theo. Những sinh viên Trung Quốc tài năng này sẽ không muốn làm việc cho con tàu đang chìm là Facebook, hay công ty bị chia rẽ nội bộ là Google. Liệu có khả năng một vài trong số họ sẽ thích theo đuổi sự nghiệp ở các công ty như Alibaba, Tencent, Didi, Baidu, Huawei, Toutiao hoặc bất kỳ công ty khác trong số các công ty đang lớn mạnh Trung Quốc hoặc các Kỳ lân “biệt danh dành cho các công ty khởi nghiệp xuất sắc có giá trên 1 tỷ USD” hay không?

Trung Quốc có thể vượt mặt Hoa Kỳ về phát triển AI hay không?

Nó không còn là vấn đề nếu, nhưng khi nào. Đó không phải là vấn đề tốt hay xấu, hoặc một ý kiến mang động cơ chính trị, đó chỉ là thực tế. Khi điều này xảy ra, các công ty công nghệ Trung Quốc sẽ bắt đầu vượt mặt các công ty phương Tây. Hãy hình dung điều này, tổng giá trị vốn hoá thị trường của những công ty như Apple và Google đã bị các công ty Trung Quốc non trẻ hơn và sáng tạo hơn vượt qua?

Nguồn: Bloomberg

Tỷ trọng đầu tư vào các công ty khởi nghiệp AI toàn cầu (%, tính theo giá trị đồng đô la).

Nguồn: CB Insights

Trung Quốc có ý chí tạo ra một Đế chế công nghệ Trung Quốc

Chúng tôi biết rằng xét về đầu tư, Softbank, Tencent và Alibaba đang làm những điều mà sẽ làm thay đổi thế giới công nghệ trong nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, ấn tượng về trường hợp Softank (Softank là một công ty của Nhật Bản), chính sự thống nhất về ý chí chính trị đáng kinh ngạc làm cho điều này trở nên rất chắc chắn.

Trung Quốc trước đây đã đặt ra kế hoạch trở thành quốc gia đứng đầu thế giới về AI vào năm 2030, như đã được nêu ra trong bản chính sách của chính phủ công bố vào tháng 7 năm 2017. Với việc nhà lãnh đạo của Trung Quốc đặt mục tiêu đạt được vào năm 2023, kỷ nguyên tiến bộ được thúc đẩy của Trung Quốc là không có giới hạn.

Trong phạm vi của nền văn minh, không quan trọng là ai sở hữu chìa khóa để mở cánh cửa hướng tới tiến bộ công nghệ và AI. Suy cho cùng thì nó mang lại lợi ích cho tất cả công dân, người tiêu dùng và người dùng toàn cầu.

Các mô hình hoàn toàn mới về Sự phát triển AI sẽ có khả năng vượt ra khỏi phạm vi Trung Quốc

Điều thực sự hợp lý rằng như một số người đã gợi ý, Trung Quốc đã vượt mặt Hoa Kỳ trong nghiên cứu AI. Tuy nhiên, chiếc Chén Thánh AI và sự tích hợp của điện toán lượng tử và những cách tư duy mới về học sâu có thể hoặc các hệ thống phát triển AI khác có nghĩa là những đột phá cần thiết mà sẽ diễn ra, sẽ có thể xảy ra ở Trung Quốc và vì vậy, về mặt nào đó, chúng sẽ thuộc sở hữu của Trung Quốc trong một thời gian nhất định. Điều này có thể mang lại cho Trung Quốc một lợi ích kinh tế nhất định và một loại lợi thế công nghệ.

Những cách tư duy mới về học máy và cách giúp các cỗ máy thông minh “học cách học” sẽ đến từ nhiều nơi và nhiều công ty và các thành phố thông minh mà đang tự trải nghiệm các thời đại vàng kim nhỏ bé của riêng mình. Chúng ta biết các trung tâm Trung Quốc vào khoảng năm 2025 sẽ được trải nghiệm một bầu không khí như vậy. Vì vậy, một cách hợp lý, chúng ta phải thừa nhận rằng Trung Quốc có được cú sút tốt nhất để đạt được những đột phá AI mà Hoa Kỳ không bao giờ có thể có được, ít nhất trong cuộc đời của chúng ta. Điều này là bởi ngoài tất cả những thứ khác, những người giỏi nhất thường muốn làm những việc tốt nhất.

Mặt khác, Hoa Kỳ dường như đang trải qua tình trạng suy giảm ổn định về các sáng kiến ​​AI. Quay trở lại hội nghị về AI, trong khi 34% các tài liệu nghiên cứu được trình bày ở AAAI 2017 thuộc về người Mỹ, con số này cho thấy sự suy giảm đáng kể so với sản lượng của các nhà nghiên cứu Hoa Kỳ thực hiện vào năm 2012 khi mà các nghiên cứu từ Hoa Kỳ chiếm 41% số lượng các tài liệu nghiên cứu trong hội nghị.

Theo Futurism, mức độ chi tiêu dành cho Nghiên cứu & Phát triển AI của Hoa Kỳ hiện nay vào khoảng từ ½ đến ¼ mức độ phù hợp nhất dành cho tăng trưởng kinh tế. Mặt khác, Trung Quốc đã trở thành một quốc gia hàng đầu về AI, một trong những mục tiêu chính của quốc gia này là giới thiệu về sự ra đời của Trung Quốc mới. Đây là nơi những sự thật trở nên đáng sợ. Sự cầm quyền của một chính đảng tại Trung Quốc đảm bảo cho Trung Quốc có một khả năng đáng kinh ngạc để “hoàn thành mục tiêu”. Tôi không nghi ngờ việc phát triển AI sẽ là một vấn đề lớn đối với Trung Quốc vì việc sở hữu số dân cao hơn ở đây trở thành một lợi thế thiết yếu. Nhờ cộng tác nhiều hơn, các khoản tài trợ lớn hơn và Big Data, Trung Quốc sẽ giành thắng lợi trong cuộc chiến này. Các bánh xe quyền lực Trung Quốc trên lĩnh vực AI đang được vận hành.

Dữ liệu từ Kế hoạch Nghiên cứu & Phát triển AI của NSTC.

Nguồn: Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ, Nhà Trắng

Vậy khi nào thì sự thúc đẩy lớn của Trung Quốc đối với lĩnh vực AI bắt kịp trong các sản phẩm, tích hợp phần mềm và các ứng dụng thế giới thực? Chu kỳ Nghiên cứu và Phát triển thể hiện ưu thế trên lĩnh vực này nhanh như thế nào? Vấn đề ở đây liên quan đến xã hội học, Trung Quốc là một quốc gia sử dụng tiếng Quan thoại là chính, và tiếng Anh là ngôn ngữ toàn cầu. Các công ty Mỹ có sự thâm nhập lớn hơn, hãy nghĩ về việc công ty Amazon gia nhập và thống trị Ấn Độ chỉ trong vài năm. Tuy nhiên, bắt đầu vào năm 2017, Trung Quốc đã nhanh chóng trở nên có ý thức toàn cầu hơn nhiều ở khu vực Nam và Đông Á và thực hiện các đầu tư quan trọng.

Trong khi người Mỹ tỏ vẻ đầy sức hấp dẫn và tự hào là quán quân trên lĩnh vực văn hóa cùng với những lời hứa hẹn về lòng vị tha như của Facebook thì Trung Quốc tiến hành mua toàn bộ đất đai, cảng biển, nguồn nước và các tài sản chủ chốt, định vị bản thân chính là tương lai theo một cách rất khác biệt. Nếu nước Mỹ dẫn đầu nhờ niềm tin thì Trung Quốc dẫn đầu nhờ hành động. Do đó, ưu thế vượt trội của Trung Quốc về AI sẽ có khả năng thể hiện theo những cách không thể ngờ tới, một cách thuận tiện mà thậm chí có thể cạnh tranh với các đối thủ như Apple, Google và Amazon. Trung Quốc dẫn đầu những thứ như nền kinh tế chia sẻ, nơi các công ty khởi nghiệp về chia sẻ xe đạp mang tên Ofo và Mobike, mô hình thu nhỏ về sự cạnh tranh giữa Tencent và Alibaba, đang mở rộng nhanh chóng trên toàn cầu. Bạn sẽ biết ưu thế vượt trội của Trung Quốc về công nghệ khi các sự kiện sau đây diễn ra.

  • Khi Huawei chiếm lĩnh thị phần toàn cầu lớn hơn Apple.
  • Khi Alibaba có tổng số vốn hóa thị trường lớn hơn Amazon.
  • Khi lợi nhuận của Tencent vượt Facebook.

Vào năm 2018, bạn có thể nghĩ rằng những sự kiện này có thể không bao giờ, và sẽ không bao giờ xảy ra. Nhưng điều gì nếu tôi nói với bạn rằng trong một thời gian ngắn, một trong những sự kiện đó đã xảy ra.

Chỉ cần nhìn vào các khoản đầu tư của Tencent vào năm 2017, bạn sẽ có ý tưởng về quy mô mà tại đó điều này đang diễn ra. Hãy nhìn vào các khoản đầu tư lớn nhất của Alibaba vào năm 2017, chúng không kém phần ấn tượng.

Công nghệ ở Châu Á

Hướng tới điểm kỳ dị công nghệ

Nếu “Không có dữ liệu như nhiều dữ liệu hơn” thì Trung Quốc sắp sửa có một lợi thế quan trọng so với Hoa Kỳ. Amazon Prime có thể có 100 triệu người dùng, điều đó nghe có vẻ hay ho trên giấy tờ. WeChat của Tencent đã có khoảng 1 tỷ người dùng. Tích hợp thanh toán của WeChat với mã QR có nghĩa là còn lâu nữa thì các tài khoản người dùng Facebook, WhatsApp và Instagram mới có thể tải được các dữ liệu giúp con người hành động nhiều hơn. Điều đó có nghĩa là không có công ty phương Tây nào có thể sánh hàng với Tencent. Họ tham gia đầu tư vào trò chơi trên thiết bị di động và đầu tư theo những cách mà Facebook nên có nhưng chưa bao giờ thực hiện được.

Khi AI phát triển mạnh lên bước có thể biến đổi hầu như tất cả mọi thứ bao gồm lao động, môi trường và tương lai của chiến tranh và xung đột trên mạng thì ưu thế vượt trội của Trung Quốc về AI so với Hoa Kỳ sẽ cảm nhận thấy rất rất thực tế vào những năm 2030.

Sự nắm bắt nhanh chóng của Trung Quốc đối với công nghệ xanh và ô tô điện cũng tích cực hơn do tình trạng ô nhiễm không khí, nước và thực phẩm. Các lực lượng thúc đẩy Trung Quốc tiến xa hơn nữa là cấp bách hơn và đòi hỏi nhiều hơn nữa ý chí của các nhà lãnh đạo Trung Quốc.

Thời điểm của Điểm kỳ dị công nghệ trùng với sự thống trị về Công nghệ của Trung Quốc

Vào thời điểm Trung Quốc vượt Hoa Kỳ trong lĩnh vực AI, các hệ thống AI có tri giác thế hệ tiếp theo sẽ được bắt đầu hoạt động trực tuyến. Nơi nào bạn nghĩ rằng chúng sẽ được sinh ra đầu tiên? Nó sẽ không phải là San Francisco, Boston hay New York, nó sẽ là Bắc Kinh, Thượng Hải và Thâm Quyến.

Đế chế công nghệ Trung Quốc đang khép lại

Khi bạn xem xét ngay cả những công ty được tài trợ hàng đầu ở Trung Quốc vào năm 2017, bạn bắt đầu ý thức được quy mô mà các công ty thế giới như Didi, Meituan-Dianping, Daikuan, NIO, Ofo và Mobikes đang gần đạt đến. Alibaba và Tencent không phải là các công ty ăn thịt đồng loại (phân chia & chinh phục một phố Wall) theo cách thức của Amazon, hay theo cách thức mà Apple và Facebook đã làm chậm lại quá trình đổi mới ở phương Tây, họ đang tài trợ và hỗ trợ nó.

Vì vậy, chúng ta hãy suy nghĩ về những gì Đế chế công nghệ Trung Quốc sẽ trở nên cùng với AI của mình.

Nguồn: CB Insights

Câu chuyện về hai quốc gia theo hai hướng đối lập nhau

Hoa Kỳ không đầu tư vào nghiên cứu AI cơ bản, và điều này là do sự thiếu tin tưởng lớn về tầng lớp lãnh đạo Mỹ và cuộc khủng hoảng nội bộ trong chính phủ nước này. Mặt khác, Trung Quốc nhận được mức độ tin cậy cao dành cho chính quyền và chính phủ của mình. Khi người Mỹ lo ngại chủ nghĩa dân túy bị bẻ cong và lo ngại về thế giới bên ngoài thì Trung Quốc lại đang mở rộng phạm vi ảnh hưởng của mình ở châu Á và trên toàn cầu.

Các sáng kiến thành lập Ngân hàng đầu tư cơ sở hạ tầng Châu Á (AIIB) và “Vành đai, Con Đường” là những chủ trương lớn mà tất cả nhằm mục đích mang lại sự thịnh vượng kinh tế cho Trung Quốc trong những năm sắp tới. Môi trường chính trị và sự chia rẽ nội bộ của nước Mỹ, điều thậm chí có thể được chứng kiến trong mô hình thu nhỏ về mối quan hệ giữa các nhân viên của Google, có nghĩa là Trung Quốc đã giành chiến thắng trong cuộc đua về AI trước khi nó bắt đầu vì cả hai quốc gia đang trải qua những giai đoạn phát triển rất rõ ràng, ảnh hưởng tới vận mệnh dân tộc của mình.

Đối với AI, cũng cần lưu ý rằng khoảng cách dữ liệu giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc là “lớn hơn đáng kể” so với khoảng cách thực tế giữa số lượng dân số tương ứng hoặc số lượng người dùng di động đang hoạt động. Điều này là do tại Trung Quốc, các quyền và ưu tiên của nhà nước được coi là quan trọng hơn so với các quyền của cá nhân. Chủ nghĩa tập thể công nghệ mang ý nghĩa tự nhiên hơn đối với cách nhận thức AI, bất cứ điều gì bạn có thể gọi nó, có thể lóe lên.

Con người, với tư cách là các thực thể riêng biệt, sẽ luôn luôn không có tiếng nói. Họ sẽ không đột ngột cải thiện các khả năng của mình. Các cỗ máy thông minh hoạt động trong một khuôn khổ hợp tác tập thể và hợp tác hiệu quả, có thể một phần nào đó hoạt động siêu chuyên biệt theo một cách có nghĩa là cách thể hiện tự động hóa ở Trung Quốc so với Hoa Kỳ, về cơ bản là khác nhau. Quả cân này cũng được dự kiến có tác động như thế nào đối với cách học máy có thể tìm hiểu cách học hiệu quả hơn. Một khi AI tự học đạt được, về bản chất của trí tuệ chung thì tất cả nhân loại sẽ có sự tính toán (nếu một điều như vậy là có thể một chút nào đó).

Quốc vụ viện Trung Quốc lên kế hoạch thống lĩnh AI

Tuy nhiên, khi Quốc vụ viện Trung Quốc đặt ra các kế hoạch đầy tham vọng biến nước này trở thành quốc gia hàng đầu thế giới về AI (AI) vào năm 2017, họ đặt AI ở vị trí trung tâm và mục tiêu là biến ngành này trở thành ngành đạt giá trị 150 tỷ USD vào năm 2030. Trong khi đó, Hoa Kỳ chi tiêu quá nhiều vào quân đội và khi các chi phí chăm sóc sức khỏe bị đội lên thì các cơ hội về việc đặt chân lần đầu tiên lên sao Hỏa của nước Mỹ được đề cao hơn so với việc giành chiến thắng trong cuộc đua về AI.

Các công ty có lợi nhuận cao nhất của Mỹ bao gồm cả Apple và Facebook, không ưu tiên thực hiện Nghiên cứu & Phát triển và đổi mới giống như Amazon làm. Trung Quốc vào khoảng năm 2018, là vùng đất hợp tác với Amazon và Ubers. Ngay cả trong năm 2018, có một số tín hiệu cho thấy Didi sẽ làm lu mờ Uber để trở thành công ty độc quyền thực sự trong lĩnh vực chia sẻ phương tiện đi lại ở châu Á. Nếu không có Amazon, Alphabet và Microsoft làm tốt công việc, liệu nước Mỹ thậm chí có còn góp mặt trong bức tranh về chiến tuyến tương giao giữa loài người và AI không? Đó là một phần của vấn đề, khi cổ phiếu công nghệ tăng mạnh trong năm 2018, người chiến thắng giành phần thưởng lớn và sự cạnh tranh đang có nguy cơ suy giảm. Cạnh tranh được cho là khốc liệt hơn giữa Tencent và Alibaba so với cạnh tranh giữa Google và Amazon. Kể từ khi Tencent và Alibaba có “những đứa con” công nghệ, hiện đang lớn dần lên, cần có đảm bảo sự lô gíc phù hợp để thấy được cách những độc quyền công nghệ Trung Quốc một ngày nào đó sẽ “ăn hiếp” những độc quyền Mỹ chỉ vì trang web trước đây là tài sản của các công ty Mỹ. Quả lắc đang dịch chuyển.

Chúng tôi biết rằng từ năm 2018 đến năm 2020, Trung Quốc chỉ tăng được tổng doanh thu trên thị trường bán lẻ.

Nguồn: eMarketer

Điều này có nghĩa là trong lĩnh vực hậu cần và thương mại điện tử, Trung Quốc sẽ vượt mặt Hoa Kỳ vì xu hướng này tiếp tục tăng lên cho tới những năm 2020 và một khoảng cách đáng kể sẽ xuất hiện.

Trong khi đó, các công ty biết rằng họ có ít cơ hội trong cuộc chạy đua về AI, như Microsoft, đang đặt cược mình vào các cuộc đua khác như điện toán lượng tử. Mặc dù bắt đầu tiến hành nghiên cứu về điện toán lượng tử 12 năm trước đây nhưng Microsoft vẫn chưa tạo ra được một qubit làm việc. Google, Intel và IBM có khả năng vượt qua những công ty này.

Ở Trung Quốc, Phòng thí nghiệm quốc gia về khoa học thông tin lượng tử, dự kiến ​​sẽ mở cửa vào năm 2020. Nước này muốn xây dựng một máy tính lượng tử với công suất tính toán gấp một triệu lần so với tất cả những máy tính khác hiện có trên thế giới. Những đổi mới này có thể đẩy nhanh công việc về các vấn đề quan trọng khác mà Trung Quốc hướng đến là quốc gia đứng đầu toàn cầu. Ứng dụng quân sự, giãi mã mã hóa, công nghệ sinh học và nghiên cứu nhiệt hạch, hiện nảy sinh. Không cần phải nói, điện toán lượng tử được xem là một cửa ngõ có thể có cho một loại AI hoàn toàn mới.

Nguồn: Google

Đối với chiến lược sản xuất chủ chốt của Trung Quốc – Được sản xuất tại Trung Quốc vào năm 2025 – AI đã được chọn là một lĩnh vực quan trọng để thúc đẩy sản xuất, hiệu quả, đổi mới và chất lượng tổng thể. Điều đó chắc chắn có vẻ đủ thanh bình.

Nếu người Mỹ sống trong các khu vườn với tường bao các lớp kỹ thuật số, Trung Quốc sống đằng sau một bức tường lửa lớn, nhưng chẳng có cái gì là nhất thiết phải tốt hơn cái kia. Thực tế là thực sự ở một nơi nào đó nơi mà sự nóng lên toàn cầu đang gia tăng và nhân loại có cơ hội tốt để không khiến mình bị loại ra khỏi thế kỷ 21. Một trong những lý do mà một số bộ óc và nhà khoa học nổi tiếng suy đoán có thể là do những mối nguy hiểm của AI. Nếu được sử dụng làm vũ khí, nó có thể có sức tàn phá ghê ghớm. Từ các cơ sở hạ tầng xã hội được vũ khí hóa đến các ứng dụng và thuật toán ảnh hưởng đến mối quan tâm của chúng ta và sự không chắc chắn tạm thời về tương lại của chúng ta, tình trạng xung đột gây nản chí giữa các quốc gia vẫn là nguyên nhân quan trọng gây ra mối lo ngại trong một thời đại nơi “các công cụ” của chúng ta có thể trở nên thực sự quá mạnh mẽ.

Trung Quốc đang cân nhắc về tương lai của AI

Trong khi các quốc gia phương Tây đã có những quy định cơ bản về tương lai của AI thì tại Trung Quốc tình hình không phải như vậy. Các học giả, nhà nghiên cứu trong ngành và các chuyên gia chính phủ đã tập trung tại Bắc Kinh vào tháng 11 năm ngoái để thảo luận về các vấn đề chính sách của AI. Tài liệu kết quả, được xuất bản bằng tiếng Trung gần đây, cho thấy rằng các chuyên gia của nước này đang cân nhắc chi tiết về tác động tiềm tàng của công nghệ này.

Theo báo cáo do tạp chí MIT Tech Review thực hiện, kế hoạch chiến lược AI làm việc với các chuyên gia của chính phủ Trung Quốc cho thấy rằng Trung Quốc có kế hoạch đóng vai trò thiết lập các tiêu chuẩn kỹ thuật cho tương lai của AI. Tương tự như trường hợp của tiền ảo, họ muốn thực hiện điều đó với AI. Quy định tốt hơn nghĩa là có thể phát triển AI với các giao thức nghiêm ngặt, nơi các đối tác của công ty duy trì các tiêu chuẩn cũng sẽ giúp lan truyền tầm ảnh hưởng của Trung Quốc đến sự phát triển của AI trên toàn thế giới. Là nhà lãnh đạo tương lai của AI, điều quan trọng là Trung Quốc thực hiện điều này cẩn trọng và không có lý do gì để hình dung họ sẽ không tạo ra tầm quan trọng và quy mô to lớn mà tiến bộ công nghệ dự định trong khuôn khổ tầm nhìn lãnh đạo của Trung Quốc mới.

Chiến lược làm chủ tương lai AI của Trung Quốc

Theo Technode năm 2017, số lượng công ty AI Hoa Kỳ gấp 1,82 lần số công ty AI Trung Quốc. Các khoản đầu tư ở Hoa Kỳ cao hơn 1,54 lần so với tại Trung Quốc với số nhân lực tài năng nhiều hơn 2,01 lần so với Trung Quốc. Trong tổng số các công ty AI trên thế giới (theo số liệu từ tháng 6/2017 là 2,542 công ty), Hoa Kỳ chiếm 42% trong số đó, trong khi Trung Quốc đứng thứ hai với 23%. Tuy nhiên, định nghĩa của Hoa Kỳ về “nhiều hơn” không phải lúc nào đồng nghĩa với tốt hơn. Facebook phủ sóng người dùng toàn cầu lớn hơn Tencent, nhưng Tencent đang cung cấp nhiều dịch vụ giá trị hơn và các ứng dụng kinh doanh cho các dịch vụ của mình. Nếu Facebook duy trì là một nền tảng truyền thông vào năm 2018, thì WeChat là trung tâm của chủ nghĩa tiêu dùng ở Trung Quốc. Ở đây, chúng ta thấy sự khác biệt đáng kinh ngạc về cách hai nước tiến hành những tiến bộ trong công nghệ.

Trên đỉnh cao của một kỷ nguyên của tự động hóa nhanh chóng, có những người chiến thắng vẻ vang và giấc mơ AI của Trung Quốc có liên quan mật thiết. Dù phần cược lớn, Thung lũng Silicon và chính phủ Hoa Kỳ đều đang cho thấy sự yếu kém trong năm 2018, trên phương diện lãnh đạo, khởi nghiệp và tác động đến tương lai của công nghệ và AI.

Chiến lược của Trung Quốc để dẫn đầu thế giới về AI, có thể trở thành quyết định quan trọng của thế kỷ 21, định hình tương lai của vạn vật. Tham vọng của Trung Quốc không hề khó hiểu, khi quốc gia này đang nổi lên như một đế chế mạnh, Quốc vụ viện Trung Quốc đã ban hành chiến lược quốc gia về phát triển AI vào tháng 7 năm 2017, đặt tầm quan trọng số một vào mối liên hệ của Trung Quốc với tương lai của AI. Ưu tiên cao nhất được trao cho các biến số có thể tác động nhiều nhất đến tương lai và AI là một trong những biến số này.

Dữ liệu chính là mỏ dầu mới và Lãnh đạo Trung Quốc hiểu được điểu này

Quyết định của Trung Quốc theo đuổi AI một cách ráo riết, như Jeffrey Ding, Đại học Oxford cho biết trong báo cáo của mình, được cho là “câu chuyện” của năm 2017. Câu chuyện đã được giới truyền thông Hoa Kỳ bưng bít và gần như chưa từng được biết đến. Bằng cách này, Hoa Kỳ đã thừa nhận thất bại về mình.

Việc theo đuổi AI là cuộc thi địa chính trị lớn nhất về ‎ý chí trong toàn bộ tiến trình lịch sử nhân loại. Ý định của Trung Quốc giành thắng lợi trong cuộc ganh đua này cho thấy cú ra đòn chí mạng vào trung tâm của những gì quan trọng đối với tương lai của công nghệ, kinh doanh và một thế giới nơi dữ liệu trở thành mỏ dầu mới.

Các CEO của Microsoft, Google, Salesforce và Amazon có thể chào mời về bản chất biến đổi của AI, nhưng không có một kế hoạch tại chỗ để đuổi kịp Trung Quốc, họ sẽ thất bại. Điều này là do chủ nghĩa tư bản thị trường tự do và dân chủ không thể đánh bại những lợi thế tập trung hóa quan trọng khi bàn tới vấn đề Chính phủ, R&D và doanh nghiệp hợp tác làm việc.

Phương Tây về cơ bản không thể hiểu được Chủ nghĩa tập thể hoặc Trung Quốc

Giấc mơ AI của Trung Quốc thể hiện không phải bởi ý chí của đảng cộng sản mà bởi sự hợp tác tích cực giữa các nhà lãnh đạo doanh nghiệp, công ty tư nhân, phòng thí nghiệm học thuật, chính phủ địa phương và vai trò hướng dẫn của chính quyền trung ương, tất cả phục vụ cho giấc mơ AI của Trung Quốc.

Ngay cả các ấn phẩm tốt nhất của phương Tây cũng dường như không hiểu được cách thức hoạt động của chủ nghĩa tập thể và cơ sở hợp tác là chìa khóa. Ngay thời điểm mà người Hoa Kỳ và Chính phủ Hoa Kỳ bị chia rẽ nhiều nhất thì sự hợp tác giữa các chủ sở hữu cổ phần của Trung Quốc trong tương lai của đất nước này lại cho thấy sự đoàn kết bền vững nhất.

Sự ưu tiên của Trung Quốc về AI trên thực tế là những gì mà chính phủ tương tự sẽ làm, để thúc đẩy an toàn AI, an ninh quốc gia, phát triển kinh tế và tăng cường quản trị xã hội theo cách đồng hành với phong cách và hệ thống lãnh đạo của họ. Trung Quốc đang thiết lập các tiêu chuẩn cao để thể hiện sự linh hoạt và khả năng duy trì an ninh toàn cầu trong một lĩnh vực mà cơ bản là không thể dự đoán trước.

Tiêu chuẩn 2020 về tổng sản lượng của ngành công nghiệp AI cốt lõi (trị giá 150 tỷ NDT) sẽ tăng lên gấp 10 lần trong ba năm tiếp theo.

Trung Quốc đang cân nhắc về thực tế toàn cầu và lập trình cho một tương lai, nơi mọi thứ từ thương mại, kinh doanh, chính trị, đến chiến tranh được thực hiện với các ứng dụng của AI. Các chuyên gia và người ra quyết định về AI của Trung Quốc đang nhận thức sâu sắc về chiến lược và khả năng của AI tại các quốc gia khác, bao gồm Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản và Vương quốc Anh.

Trung Quốc đang áp dụng cách tiếp cận “bắt kịp” trong phần cứng cần thiết để đào tạo và thực hiện các thuật toán AI. Cho dù đó là con chip hay tài năng con người, toàn bộ bàn cờ đã được lập trình. Trung Quốc đã có thành phần quan trọng cho sự tiến bộ thành công trong AI và đó là dữ liệu. Truy cập vào số lượng lớn dữ liệu là một trình điều khiển quan trọng cho các hệ thống AI và như chúng ta biết, chủ nghĩa bảo hộ dữ liệu của Trung Quốc ủng hộ các công ty AI Trung Quốc truy cập dữ liệu từ thị trường nội địa khổng lồ của Trung Quốc, nhưng điều này cũng làm giảm sự kết hợp dữ liệu xuyên biên giới. Do đó, “Vạn lý tường lửa” của Trung Quốc là một lợi thế cạnh tranh để phô diễn giấc mơ Trung Quốc.

Quốc vụ viện Trung Quốc đã vạch ra phương pháp “thu thập” và ”đào tạo” hai hướng cho AI. Chính phủ Trung Quốc đang bắt đầu có một vai trò tích cực hơn trong việc tài trợ cho các dự án của AI, giúp phát triển động lực thứ tư về phát triển AI – hệ sinh thái AI Thương mại. Giải ngân quỹ thông qua “quỹ hướng dẫn của chính phủ” (GGF) do chính quyền địa phương và các công ty nhà nước thành lập, chính phủ đã đầu tư hơn 1 tỷ USD cho các công ty khởi nghiệp trong nước.

Điều này có nghĩa không chỉ là Đế chế Công nghệ Trung Quốc đang dẫn đầu về mặt thương mại, mà còn là toàn bộ cơ sở hạ tầng của Trung Quốc đang ủng hộ những công ty khởi nghiệp góp phần vào sự đổi mới AI trong nhiều lĩnh vực. Toàn bộ quốc gia đang được đánh thức bởi một mục đích chung và tầm nhìn về vai trò của Trung Quốc trong hệ sinh thái đó..

Lợi ích kinh tế là động lực chính, đi liền sau sự phát triển AI của Trung Quốc.

Trong khi Trung Quốc quan tâm đến việc điều tra các lợi thế quân sự của AI vượt trội thì lĩnh vực này đang đặt nền móng kinh tế quốc gia để hiện thực hóa giấc mơ Trung Quốc. Khi tiến hành quá trình này, đã tạo điều kiện tốt nhất cho số lượng người nhiều nhất. Tóm lại, Trung Quốc thu được nhiều lợi ích nhất từ công nghệ AI vì hệ thống AI có thể giúp Trung Quốc cải thiện mức năng suất và đáp ứng các mục tiêu GDP.

(Còn tiếp)

Thanh Huyền

Lược dịch theo Medium Corp.


Tác giả Michael K. Spencer: Biên tập viên của FutureSin.

Bài viết này sử dụng nhiều nội dung từ Nghiên cứu của Đại học Oxford, Tạp chí MIT Technology Review và từ những công ty/ tổ chức như TechNode, TechinAsia, CBInsights…