Đó là thế kỷ 21, thế kỷ con người hiểu biết rõ về robot và là cuộc chạy đua Trí tuệ nhân tạo (AI) giữa Trung Quốc – Hoa Kỳ. Cuộc chạy đua này là khởi nguồn của những tranh luận nhiều chiều trong suốt thời gian vừa qua, và chiến lược của hai cường quốc đã tốn rất nhiều giấy mực của báo chí. Thời Đại AI trân trọng giới thiệu bài viết của tác giả Michael K. Spencer, mời các bạn độc giả tranh luận và gửi ý kiến đến địa chỉ email: lienhe@thoidaiai.net.

(Tiếp theo)

Chiến lược AI đầu tiên của Trung Quốc là chiến lược chủ chốt của thế kỷ 21

Chiến thắng vào tháng 03/2016 của AlphaGo do Google DeepMind phát triển trước kỳ thủ cờ vây Lee Sedo, theo một nghĩa nào đó, là một bước ngoặt về cách các quốc gia dân tộc nhìn nhận tương lai AI sẽ như thế nào. Điều này đã phần nào khiến các quan chức Chính phủ cần ngay lập tức cân nhắc lại chiến lược AI của Trung Quốc.

Các nhà lãnh đạo Trung Quốc đã không phải mất nhiều thời gian để hành động. Một năm sau đó, Quốc vụ viện Trung Quốc đã ban hành “Kế hoạch phát triển AI thế hệ mới” vào tháng 07/2017, chính thức hóa các khoản đầu tư hiện tại vào lĩnh vực AI và đưa ra tín hiệu rõ ràng về ưu tiên phát triển AI của Trung Quốc.

Các tiêu chuẩn cụ thể của kế hoạch dành cho AI và các ngành liên quan tới AI – bao gồm việc Trung Quốc dự kiến đạt tổng sản lượng 1 nghìn tỷ NDT (150,8 tỷ USD) đối với ngành công nghiệp AI cốt lõi và 10 nghìn tỷ NDT (1,5 nghìn tỷ USD) đối với các ngành công nghiệp liên quan vào năm 2030 – đã thể hiện khát vọng của Trung Quốc trong việc trở thành quốc gia dẫn đầu thế giới trong lĩnh vực này.

Kế hoạch của Quốc vụ viện Trung Quốc thể hiện sự hỗ trợ chính sách tăng lên dành cho phát triển AI ở mức độ cao nhất và nó chưa từng được thấy ở một nơi nào khác ngoài Trung Quốc. Ví dụ, một tháng trước khi báo cáo của Quốc vụ viện Trung Quốc được ban hành, chính quyền thành phố Thiên Tân, Trung Quốc đã công bố một ngân quỹ trị giá 5 tỷ USD để hỗ trợ ngành AI. Baidu đã dành ưu tiên rất lớn cho phát triển AI trong nhiều năm qua. Alibaba và Tencent cũng làm như vậy.

Việc Chính phủ và ngành công nghiệp AI đang phối hợp quá chặt chẽ với nhau vì các mục tiêu chung cho thấy khuôn khổ quản trị của Trung Quốc có thể vượt trội về tác động của AI đối với GDP và phát triển kinh tế. Thung lũng Silicon tạo ra một số việc làm công nghệ cao nhưng cũng đã thay thế rất nhiều việc làm và sẽ tiếp tục làm như vậy, bởi những doanh nghiệp như Walmart bị Amazon buộc phải trở thành một công ty công nghệ. Ưu tiên của Trung Quốc trong huy động vốn Chính phủ và khu vực tư nhân trong việc thúc đẩy AI giúp tạo ra các việc làm và những cơ hội.

Những kế hoạch AI của Trung Quốc làm cho lĩnh vực robot học và next-web (web tiếp theo) trở thành một phần các phân lớp cuối cùng của tiến bộ công nghệ cùng chính AI. Việc hỗ trợ của Chính phủ Trung Quốc cho sự phát triển liên quan đến AI thể hiện sự nhấn mạnh nhất quán về robot học và đổi mới bản địa, một dấu hiệu cho thấy sản xuất thông minh sẽ tiếp tục là ưu tiên hàng đầu. Trong ngắn hạn, điều này sẽ cho phép Trung Quốc trở thành một trong những quốc gia đứng đầu trong lĩnh vực tự động hóa và là quốc gia hoạt động tích cực, khuyến khích các quốc gia khác triển khai nó.

Kế hoạch 3 bước về Trí tuệ nhân tạo của Trung Quốc

1) Đến năm 2020, ngành công nghiệp AI của Trung Quốc sẽ “sánh ngang hàng” với các nước tiên tiến nhất với tổng sản lượng ngành AI cốt lõi vượt quá 150 tỷ NDT (22,5 tỷ USD) và tổng sản lượng các ngành liên quan đến AI vượt quá 1 nghìn tỷ NDT (150,8 tỷ USD).

2) Đến năm 2025, Trung Quốc đặt mục tiêu “dẫn đầu thế giới” trong một số lĩnh vực AI với tổng sản lượng ngành AI cốt lõi vượt quá 400 tỷ NDT (60,3 tỷ USD) và tổng sản lượng các ngành liên quan đến AI vượt quá 5 nghìn tỷ NDT (754 tỷ USD).

3) Đến năm 2030, Trung Quốc tìm cách trở thành trung tâm đổi mới AI “chính” với tổng sản lượng ngành AI cốt lõi vượt quá 1 nghìn tỷ NDT (150,8 tỷ USD) và tổng sản lượng các ngành liên quan tới AI vượt quá 10 nghìn tỷ NDT (1,5 nghìn tỷ USD).

Kế hoạch 5 năm của Trung Quốc cho thấy dấu hiệu rõ ràng về nơi mà nước này muốn được hướng tới. Sự mau lẹ của Trung Quốc vào những năm 2020 khiến nước này hoạt động tách rời trên một quỹ đạo hoàn toàn khác biệt so với nước Mỹ.

Ngành công nghiệp AI của Trung Quốc đạt tổng sản lượng 10 tỷ NDT vào năm 2016 và dự kiến sẽ tăng lên khoảng 15 tỷ NDT vào năm 2017. Vì vậy, mức chỉ tiêu cho năm 2020 với tổng doanh thu ngành công nghiệp AI cốt lõi đạt 150 tỷ NDT cho thấy ngành này sẽ tăng gấp mười lần trong ba năm tới. Đường cong bắt đầu xuất hiện vào khoảng năm 2019 và đến năm 2022, ngành này của Trung Quốc sẽ khác biệt đáng kể so với các quốc gia khác trên Trái Đất. Đến năm 2030, Trung Quốc sẽ được thừa nhận là quốc gia dẫn đầu không chỉ về mặt kinh tế mà còn trên lĩnh vực AI.

Đến giữa những năm 2020, Trung Quốc không còn ở vị trí mà nước này cần phải có hành động phản ứng trước những gì Hoa Kỳ đang làm về hoạc định chính sách và phát triển AI, nước này đang ở giai đoạn “thiết lập tốc độ”. Đó là khi việc thay đổi bảo vệ thực sự diễn ra và Đế chế Công nghệ Trung Quốc đang bắt đầu thực sự trỗi dậy.

Vào tháng 10/2016, chính quyền Obama đã phát hành 3 báo cáo AI đầu tiên, điều này phù hợp với việc gia tăng đột biến các tìm kiếm AI trên Baidu. Trung Quốc cho đến nay đã phần nào có hành động phản ứng trước Hoa Kỳ, nhưng với mục tiêu trở thành nhà lãnh đạo trong dài hạn, tất cả điều này hiện thay đổi. Không có gì là bí mật khi biết rằng AI có lẽ không được xem là quan trọng nhất trong tâm trí của một số người lớn tuổi như Tổng thống Donald Trump. Khi một siêu cường còn lưỡng lự, một siêu cường khác sẽ chiếm vị thế của nó; và đây là những gì đã xảy ra trong suốt lịch sử, khi các đế chế trỗi dậy và suy tàn, khi các bộ lạc khác nhau đã góp phần vào quá trình tiến hóa của “các công cụ” của loài người.

Chính phủ Trung Quốc hỗ trợ phát triển AI, chú trọng vào đổi mới bản địa, và ưu tiên các công nghệ tiên phong bắt đầu từ tháng 02/2006 khi Quốc vụ viện Trung Quốc ban hành “Kế hoạch Quốc gia trung và dài hạn về Phát triển Khoa học và Công nghệ (MLP) giai đoan 2006-2020”, như đã nêu trong báo cáo của Đại học Oxford. Chính quyền Bắc Kinh đã tham gia phát triển được khá lâu rồi.

Trong tích hợp với AI, Trung Quốc dẫn đầu về công nghệ sinh học. Những chuyển giao quốc tế được thực hiện đối với cả công nghệ và nhân tài, cũng như đầu tư vào các biện pháp áp dụng cho toàn xã hội và dài hạn. Đó là việc Trung Quốc đang tham gia một trò chơi đến hồi kết – nơi công nghệ được tận dụng vì lợi thế kinh tế và chính trị, vốn giúp ích rất nhiều cho các công dân toàn cầu, và không chỉ công dân và người tiêu dùng Trung Quốc.

Những đánh cược dài hạn của Trung Quốc cũng đồng nghĩa với một chiến lược bất khả xâm phạm

Trung Quốc đang thực hiện nhiều đánh cược dài hạn từ việc tạo ra các cộng đồng khởi nghiệp siêu chuyên biệt, tới việc xây dựng các cơ sở siêu máy tính dành cho các cơ sở Nghiên cứu & Phát triển chuyên biệt, mà về lâu dài có thể làm thay đổi tiến trình lịch sử công nghệ.

Từ chip AI của Huawei đến Cambricon, một công ty khởi nghiệp được nhà nước hỗ trợ trị giá 1 tỷ USD, đã phát triển các chip có tốc độ xử lý nhanh gấp 6 lần so với các GPU tiêu chuẩn dành cho các ứng dụng học sâu và tiêu tốn rất ít điện năng; có một số ý kiến rằng Trung Quốc đã bắt kịp hoặc đang nhanh chóng bắt kịp trên lĩnh vực phần cứng.

Chủ nghĩa dân tộc kỹ thuật của Trung Quốc, một cách tiếp cận tích cực bảo vệ các công ty trong nước trước các đối thủ cạnh tranh nước ngoài, là một phần của cuộc chơi lâu dài nơi Dữ liệu là tác nhân chính trong kho vũ khí của Trung Quốc nhằm đạt được ưu thế về AI. Trung Quốc có thể nhân rộng mọi thứ khác nhờ có nguồn tài trợ, tổ chức và thời gian. Việc sở hữu dữ liệu của khoảng 800 triệu người tiêu dùng Trung Quốc mà không gặp nhiều hạn chế có nghĩa là Trung Quốc giữ kín con át chủ bài của mình mà các nước khác không thể sao chép được.

Tuy nhiên, theo báo cáo của Đại học Oxford, giới phương Tây sẽ sai lầm khi tin rằng các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc không có ý thức về tầm quan trọng của việc bảo vệ dữ liệu cá nhân. Gần đây, vào tháng 01/2018, những người ủng hộ về việc bảo vệ dữ liệu cá nhân đã tán dương khi Chính phủ Trung Quốc đưa ra một tiêu chuẩn quốc gia mới về bảo vệ thông tin cá nhân, bao gồm các yêu cầu toàn diện và phức tạp hơn cả Quy định chung về bảo vệ dữ liệu của EU, theo như phân tích của chuyên gia cao cấp CSIS Samm Sack.

Một lĩnh vực nơi những nỗ lực của Trung Quốc vẫn thất bại có liên quan đến các chương trình tài năng khi không thể thu hút các nhà khoa học Trung Quốc “giỏi nhất và sáng giá nhất” trở về đất nước. Khi Trung Quốc tiếp tục công cuộc hiện đại hóa, đây sẽ là một trong những thách thức chính trong cuộc chạy đua trên lĩnh vực AI. Trung Quốc phải có khả năng không chỉ thu hút các nhà nghiên cứu học thuật giỏi nhất của mình trở về Trung Quốc mà còn phải thu hút top 1% đội ngũ tài năng toàn cầu về nghiên cứu AI.

Để tuyển dụng nhân tài nước ngoài, các công ty BAT đã thành lập các viện nghiên cứu AI ở nước ngoài của mình. Khi các công ty như JD.com, Didi, Toutiao và NIO phát triển trên phạm vi quốc tế, họ cũng cần có khả năng thu hút và giữ chân các nhân tài phương Tây. Những công ty săn đầu người làm việc cho các chính quyền địa phương và các công ty công nghệ của Trung Quốc thường xuyên ghé thăm những học giả và kỹ sư quốc tế ở các trường đại học, công ty và các công ty khởi nghiệp, cố gắng thuyết phục họ làm việc tại Trung Quốc. Tuy nhiên, chỉ khi Trung Quốc được coi là quốc gia dẫn dầu về AI và có những biện pháp quan trọng để nhân tài nước ngoài cảm thấy an toàn và được chào đón, điều này mới có thể xảy ra.

Cuối cùng, Trung Quốc đang xem xét lâu dài về phát triển nhân tài AI. Kế hoạch của Quốc vụ viện Trung Quốc cũng kêu gọi phát triển bộ môn nghiên cứu AI, liên quan đến nỗ lực toàn diện nhằm thiết lập các chuyên ngành AI, bởi thực sự không có nhân tài nào khá giống nhân tài được phát triển trong nước.

Trong hệ sinh thái AI thương mại, Chính phủ Trung Quốc tích cực chọn người chiến thắng trong không gian AI. Điều này hoàn toàn khác với hệ thống thị trường tự do ở Mỹ. Ví dụ, vào tháng 11/2017, Bộ Khoa học và Công nghệ Trung Quốc đã chỉ định bốn công ty Baidu, Alibaba, Tencent và iFlyTek – các công ty lần lượt dẫn đầu về phát triển nền tảng đổi mới AI quốc gia đối với xe hơi tự lái, thành phố thông minh, tầm nhìn máy tính cho chẩn đoán y tế và trí tuệ giọng nói. Nhiệm vụ của các công ty thương mại ở Trung Quốc được công nhận hơn và được nhà nước bảo trợ nhiều hơn. Dù vẫn còn non trẻ, Tencent và Alibaba giống như những bà cố của một Đế chế Công nghệ Trung Quốc đang trỗi dậy.

Kỷ nguyên của sự hợp nhất độc quyền công nghệ có nghĩa là Hoa Kỳ và Trung Quốc đều ít nhiều ủng hộ việc chứng thực quốc gia mà có thể mang lại lợi thế cho Baidu khi làm việc với các nhà sản xuất ô tô và cho phép Tencent truy cập dữ liệu bệnh viện rộng hơn, cho phép Google có được lợi thế trong lĩnh vực Không gian quảng cáo (Ad-Space)… Các công ty công nghệ độc quyền đang trỗi dậy như Didi, có nghĩa là họ có thể trở thành một thứ gì đó mà Uber không thể làm được với những đối thủ địa phương như Lyft và Waymo tại thị trường trong nước. Với việc tình trạng độc quyền được nhà nước bảo hộ, các giải pháp mà Trung Quốc đưa ra chính là một lợi thế không công bằng so với các đối thủ trên toàn cầu của họ.

Vai trò của Chính quyền trung ương Trung Quốc trong cuộc chạy đua Trí tuệ nhân tạo

Chính phủ Trung Quốc đang bắt đầu đóng vai trò lớn hơn trong việc tài trợ cho các dự án của AI. Nhờ giải ngân quỹ thông qua “quỹ hướng dẫn của chính phủ” (GGF) do chính quyền địa phương và các công ty nhà nước thành lập, Chính phủ đã đầu tư hơn 1 tỷ USD cho các công ty khởi nghiệp trong nước.

Theo báo cáo năm 2017, Trung Quốc có tỷ lệ các công ty AI đã nhận được khoản đầu tư là 69%, cao hơn Hoa Kỳ (51%).

Các lĩnh vực thương mại nhận được sự ủng hộ đáng kể của nhà nước có thể tiến triển nhanh hơn. Ngoài ra, vận tốc đầu tư của AI tương đối nhanh: từ việc sáp nhập tới tiếp nhận đầu tư thiên thần, thời gian trung bình đối với các công ty Trung Quốc là 9,73 tháng; trong khi con số này là 14,82 tháng đối với các công ty Mỹ. Điều này có nghĩa là Trung Quốc đang chứng tỏ sự mau lẹ hơn trong việc bám sát nhanh vào tương lai của sự phát triển AI. Do đó, tốc độ phát triển AI vào những năm 2020 ở Trung Quốc tương đối nhanh. Đây là một lĩnh vực đã chuyển mình nhanh hơn tốc độ mà nhiều chuyên gia trong ngành dự kiến.

Nơi chế độ dân chủ không thể thực hiện đổi mới

Phương thức duy nhất về mối quan hệ đối tác công – tư của Trung Quốc có nhiều ưu điểm và nhược điểm, nhưng chắc chắn là phương thức này còn hiệu quả hơn bất kỳ mô hình nào mà Hoa Kỳ có hoặc có thể hy vọng triển khai. Điều này cũng bởi người Mỹ không thể so được với Trung Quốc về sự hỗ trợ chính sách, nguồn tài nguyên dồi dào, và trong một số trường hợp, là về mức lợi nhuận tối thiểu được đảm bảo cho nhà đầu tư.

Do tại Trung Quốc, thời gian tại vị của cấp lãnh đạo kéo dài nên các kế hoạch mà nước này đặt ra như đầu tư vào các phương pháp tiếp cận lâu dài, áp dụng toàn xã hội để thúc đẩy các công nghệ AI không thể được nhân rộng dễ dàng cho các hệ thống dân chủ, vốn liên tục phải thích nghi với sự lãnh đạo mới và những ảnh hưởng của đảng phái.

Trong thời gian chờ đợi, Trung Quốc phải loại bỏ bất kỳ nút thắt tiềm tàng nào đối với khả năng bám sát nhanh chóng kế hoạch phát triển AI của mình. Chính ngành công nghiệp bán dẫn của Trung Quốc được tiết lộ là một nút thắt tiềm tàng cho phát triển AI. Đây có lẽ là một trong những điểm yếu chính của Trung Quốc về mặt lịch sử.

Trong năm 2015, Trung Quốc chỉ chiếm 4% thị phần toàn cầu về sản xuất chất bán dẫn, trong khi Hoa Kỳ chiếm 50% thị phần toàn cầu.

Trong số 10 nhà sản xuất chip hàng đầu nước Mỹ, 4 công ty chuyên sản xuất GPU; trong khi đó trong top 10 công ty sản xuất chip hàng đầu Trung Quốc, không có công ty nào chuyên về sản xuất GPU. Trong danh mục thứ hai đối với phần cứng, các chip như TPU và một số ASIC được thiết kế đặc biệt để xử lý nhanh chóng các mạng lưới nơron.109. Trong số 10 nhà sản xuất chip hàng đầu Trung Quốc, có 6 công ty chuyên về sản xuất chip ASIC, loại chip không linh hoạt bằng các loại chip khác trong danh mục này.

Thành công của Trung Quốc trong việc xây dựng các siêu máy tính chứng minh tiềm năng của nước này để bắt kịp các quốc gia đứng đầu thế giới về phần cứng AI.

Trung Quốc đã dựa vào nhập khẩu và mua lại để tăng cường các khía cạnh phần cứng AI thích hợp nhất, trong những năm 2020, việc cần làm là phải sửa đổi điều này vì các cuộc chiến tranh thương mại có khả năng cao xảy ra. Sinh viên Đại học Oxford chỉ ra rằng, cách tiếp cận của Trung Quốc đối với việc phát triển ngành công nghiệp bán dẫn trong nước của nước này là một mô hình thu nhỏ cho phương pháp tiếp cận tổng thể của mình đối với phát triển AI.

Trung Quốc dẫn đầu với khối lượng dữ liệu quan trọng

Theo báo cáo của CCID Consulting, Trung Quốc dự kiến ​sở hữu 30% dữ liệu của thế giới vào năm 2030.

Người tiêu dùng Trung Quốc là những người chấp nhận công nghệ sớm và tỏ ra háo hức với con số người dùng di động cao, có nghĩa là chế độ bảo hộ dữ liệu của Trung Quốc là khá ưu việt trong dài hạn. Đây là phân khúc người tiêu dùng quan trọng nhất trên thế giới đối với sự phát triển AI một cách nhanh chóng.

Chính phủ Trung Quốc kiểm duyệt và chặn Facebook và Google, qua đó cho phép sự trỗi dậy của các nền tảng trong nước như Wechat và Weibo. Nhìn lại thì đây là điều phải làm.

Nếu dữ liệu là một nguồn tài nguyên khan hiếm để phát triển AI, Trung Quốc có thể thiết lập quyền kiểm soát độc quyền đối với nguồn tài nguyên này cho các công ty và viện nghiên cứu của mình. Khả năng mở rộng của Trung Quốc trên toàn cầu sẽ tăng lên khi quy mô phát triển AI của nước này dẫn đầu cả về phần cứng công nghệ và các lĩnh vực khác.

Những thách thức cho Phát triển Trí tuệ nhân tạo của Trung Quốc so với Hoa Kỳ

Trung Quốc có một đội ngũ tài năng gồm khoảng 39.000 nhà nghiên cứu AI, ít hơn một nửa so với đội ngũ tài năng của Hoa Kỳ với hơn 78.000 nhà nghiên cứu. Do đó, Trung Quốc sẽ cần một khoảng thời gian để có thể “bắt kịp” Hoa Kỳ trong lĩnh vực nghiên cứu và phát triển thuật toán.

Hệ sinh thái của Hoa Kỳ nuôi dưỡng các công ty khởi nghiệp AI cạnh tranh hơn với 39 công ty khởi nghiệp AI đầy hứa hẹn được xếp hạng theo tổng mức đầu trong danh sách top 100 doanh nghiệp AI của CB Insight, so với con số 3 công ty khởi nghiệp AI đầy hứa hẹn của Trung Quốc. Về mặt này, Trung Quốc vẫn đang bắt kịp một số điểm mấu chốt, nhưng đây là ngọn lửa về mặt tinh thần Trung Quốc vốn cũng cho phép họ đưa phát triển AI theo các lối đi mới mà có thể nhanh chóng vượt qua tất cả các đối thủ khác.

Từ năm 2012 đến tháng 07/2017, trong tổng số 79 thương vụ mua lại các công ty AI thì có đến 66 công ty được Hoa Kỳ mua lại, trong khi Trung Quốc chỉ mua lại 3 công ty (Baidu, trong cả ba trường hợp được mua lại đó). Nói cách khác, trong số những công ty được mua lại trong các thương vụ mua bán sáp nhập này, chỉ có 1 công ty đến từ Trung Quốc, trong khi có 51 công ty đến từ các tiểu bang Hoa Kỳ.

Từ năm 2012 đến năm 2016, theo kết quả từ báo cáo của Viện nghiên cứu Vũ Hán, các công ty AI Trung Quốc đã nhận được 2,6 tỷ USD vốn đầu tư, thấp hơn đáng kể so với mức 17,2 tỷ USD mà các công ty AI Mỹ nhận được.

Tuy nhiên, một số dấu hiệu gần đây cho thấy rằng mọi thứ đang thay đổi.

Vào năm 2017, lĩnh vực khởi nghiệp AI của Trung Quốc đã nhận được 48% ngân sách đầu tư dành cho các công ty khởi nghiệp AI trên toàn cầu, vượt thị phần huy động vốn của các công ty khởi nghiệp AI Hoa Kỳ ở mức 38%.

Truyền bá Trí tuệ nhân tạo: Biên giới cuối cùng

Trung Quốc tiếp tục tăng cường hỗ trợ nhà nước cho AI, khuyến khích chuyển giao công nghệ và nhân tài AI, và đặt cược dài hạn vào AI.

Vì chiến lược AI của Trung Quốc được xem là nhân tố trong các tiêu chuẩn AI và an toàn quốc gia, an ninh quốc gia, phát triển kinh tế và nền tảng quản trị xã hội của Trung Quốc trong tương lai nên nó gần như được đảm bảo về ưu tiên nhận tài trợ và nhận được mối quan tâm. Việc phát triển Trí tuệ nhân tạo như một lực lượng tốt mang lại các lợi ích tiềm tàng mà không có nơi nào trên trái đất có được hơn là ở Trung Quốc.

Mức độ tham gia thấp rõ ràng của Trung Quốc với các nước phương Tây và các tổ chức về thảo luận về an toàn AI trên các lĩnh vực tư nhân, công và học thuật – không có nghĩa là nội bộ không làm như vậy. Thậm chí có khả năng cao là AI có thể là lĩnh vực công nghệ đầu tiên trong đó Trung Quốc trở thành nhà thiết lập tiêu chuẩn quốc tế một cách thành công. Với giao thông vận tải, một mạng lưới năng lượng thông minh và các tiến bộ khác đã được thiết lập và đi vào hoạt động, Trung Quốc có thể tập trung vào phát triển bộ não quốc gia và tính toán AI. Hầu hết mọi người đều đồng ý rằng phần cơ thể đang được xây dựng để chứa bộ não của tương lai sẽ diễn ra ở Trung Quốc.

Những mối nguy của Nhà nước Cảnh sát Công nghệ

Một báo cáo từ Viện nghiên cứu Toàn cầu McKinsey ủng hộ quan điểm này, ước tính rằng 51% hoạt động công việc ở Trung Quốc có thể được tự động hóa – nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác trên thế giới.

Với khả năng có sự phân chia thu nhập và tình trạng bất ổn xã hội đối với những thay đổi về nhu cầu của những công nhân có tay nghề cao và có tay nghề thấp mà quá trình tự động hóa sẽ tác động, Trung Quốc đang khai thác việc sử dụng AI để dự đoán dấu hiệu về tình trạng bất ổn xã hội trước khi nó xảy ra. Đối với Trung Quốc, điều này có thể trở thành một vấn đề nghiêm trọng, giống như ở Hoa Kỳ. Do vậy, AI vừa là mối lợi vừa là vật cản lớn của thời đại chúng ta.

Những kỹ thuật AI cũng có thể giúp các nhà kiểm duyệt Trung Quốc tìm ra các kiểu mẫu trong số dữ liệu truyền thông khổng lồ. Trung Quốc có thể dễ dàng rơi vào một loại chủ nghĩa Lê-nin kỹ thuật số mà hướng tới lại là xây dựng một nhà nước cảnh sát thô bạo. Hệ thống tín dụng xã hội của Trung Quốc – nơi số điểm tin cậy sẽ ảnh hưởng đến khả năng đủ điều kiện cho thế chấp của một cá nhân – trong số nhiều đặc quyền khác, có thể dễ dàng trở thành một hệ thống đẳng cấp kỹ thuật.

Bộ Công an Trung Quốc (MPS) được cho là đang xây dựng cơ sở dữ liệu nhận diện khuôn mặt lớn nhất thế giới và đang thử nghiệm các kỹ thuật giám sát mở rộng ở khu tự trị Tân Cương, khu vực đặc biệt đầy biến động của quốc gia này. Nó có thể nhân rộng sang các vùng còn lại của Trung Quốc nếu nước này cảm thấy bị đe dọa bởi tốc độ thay đổi dẫn đến nhiều bất ổn hơn do qua trình tự động hóa diễn ra.

Theo Technode: Những gã khổng lồ không phải là những người duy nhất tham gia đấu trường này: Các công ty AI ở Trung Quốc đang tăng lên như “nấm mọc sau mưa”.

Trung Quốc cần xây dựng một cây cầu công nghệ cho tương lai của AI và để bắt kịp với đội ngũ nhân tài AI trong nước. Điều này là có thể đạt được, nhưng Trung Quốc có thể cần thêm thời gian để thấy được đầy đủ trái ngọt.

Trong một kỷ nguyên có sự tiếp cận nhanh chóng của những cỗ máy thông minh, robot và cloudminds, Trung Quốc được định vị để trở thành một trong những quốc gia đứng đầu, trong trường hợp nước này không trở thành nhà đổi mới vĩ đại nhất của thế kỷ 21 vào giữa thế kỷ hoặc sớm hơn trước đó.

Thanh Huyền

Lược dịch theo Medium Corp.


Tác giả Michael K. Spencer: Biên tập viên của FutureSin.

Bài viết này sử dụng nhiều nội dung từ Nghiên cứu của Đại học Oxford, Tạp chí MIT Technology Review và từ những công ty/ tổ chức như TechNode, TechinAsia, CBInsights…