Tỷ phú Elon Musk, Chủ tịch và Giám đốc điều hành hãng sản xuất xe điện Tesla, phát biểu trong một bài phỏng vấn vào tháng 08/2018:Năm vừa qua là năm khó khăn và đau khổ nhất trong sự nghiệp của tôi”. Thời Đại AI xin giới thiệu bài viết này như một câu chuyện ý nghĩa về những con người đã dành nửa cuộc đời để nghiên cứu, phát triển Trí tuệ nhân tạo – AI.

Tại căn nhà ở Los Angeles, Elon Musk cố gắng duy trì sự điềm tĩnh của mình, ông nói: “Năm vừa qua là năm khó khăn và đau khổ nhất trong sự nghiệp của tôi”.

Vị CEO này gọi đây là giai đoạn “hết sức đau khổ”.

Tỷ phú Elon Musk

Ảnh: Noah Berger, Bloomberg

Năm vừa qua chỉ gây ra nhiều căng thẳng cho ông Musk, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành hãng sản xuất xe điện Tesla, kể từ khi ông đột ngột tuyên bố trên Twitter rằng mình hy vọng sẽ chuyển đổi công ty xe điện Tesla từ công ty đại chúng thành công ty tư nhân. Thông tin này đã gây náo loạn trên các thị trường và trong chính nội bộ của Tesla, và ông đã thừa nhận rằng bản thân đang cảm thấy rất đau khổ.

Trong một cuộc phỏng vấn kéo dài tới 1 giờ đồng hồ với tờ New York Times, ông đã nghẹn ngào nhiều lần khi chia sẻ rằng ông đã suýt bỏ lỡ việc tham dự đám cưới của em trai vào mùa hè này và dành cả ngày sinh nhật của mình ở văn phòng Tesla, khi công ty phải chạy đua với thời gian để hoàn thành mục tiêu sản xuất đủ số lượng Tesla Model 3.

Lúc được hỏi liệu việc dốc hết sức lực vào công việc này có ảnh hưởng đến sức khỏe của mình không, ông Musk bộc bạch: “Thực ra tôi không khỏe lắm. Một vài người bạn, những người thực sự có lòng quan tâm, đã tới thăm tôi”.

Các sự kiện được ghi nhận theo tweet của Mr. Musk đã làm dấy lên một cuộc điều tra liên bang và đã làm tức giận một số thành viên hội đồng quản trị, theo những người thạo tin về vấn đề này. Những nỗ lực đang được tiến hành để tìm ra nhà lãnh đạo số 2, giúp giảm bớt áp lực cho ông Musk, theo những người đã đưa ra thông báo về việc tìm kiếm này. Và một số thành viên hội đồng quản trị đã bày tỏ mối quan tâm không chỉ về khối lượng công việc của ông Musk mà còn về việc ông sử dụng thuốc an thần Ambien, hai người thạo tin về hội đồng quản trị cho biết.

Trong hai thập kỷ qua, ông Musk là một trong những doanh nhân có nhiều tham vọng nhất Thung lũng Silicon, giúp thành lập nên một số công ty công nghệ có tầm ảnh hưởng. Ông thường tỏ ra là người can đảm, bỏ ngoài tai những lời chỉ trích và không bận tâm tới hào quang bao quanh thành công và khối tài sản của mình. Tuy nhiên trong bài phỏng vấn này, ông đã thể hiện bản thân ở mức độ dễ bị tổn thương bất thường, thừa nhận rằng vô số trách nhiệm điều hành của ông đang mang lại thiệt hại cá nhân lớn cho mình.

Doanh nhân Elon Musk muốn thay đổi cơ bản cách con người đang sống. Nhưng bên cạnh những thành tựu tuyệt vời, vị tỷ phú này còn nổi tiếng về cả những thất bại trong chuyện tình cảm của mình.

PHỎNG VẤN: Những thăng trầm của tỷ phú Elon Musk: PayPal, SpaceX, Tesla

Thực hiện: Ainara Tiefenthäler và Sarah Stein Kerr

=> LINK: https://nyti.ms/2MBUNia

Trong cuộc phỏng vấn này, ông Musk đã đưa ra thời gian chi tiết về các sự kiện dẫn đến các bài đăng trên Twitter vào ngày 7/8, trong đó ông nói rằng ông đang cân nhắc tư nhân hóa Tesla với giá mua lại 420 USD mỗi cổ phiếu. Ông khẳng định rằng ông đã “đảm bảo được nguồn tài trợ” cho một hợp đồng như vậy – một giao dịch có khả năng trị giá hơn 10 tỷ USD.

Buổi sáng hôm đó, ông Musk tỉnh dậy tại nhà riêng… Sau đó, ông lên một chiếc Tesla Model S và lái đến sân bay. Trên đường đi, ông Musk gõ thông điệp định mệnh của mình trên Twitter.

CEO Tesla đăng: “Đang cân nhắc tư nhân hóa Tesla với giá mua lại 420 USD mỗi cổ phiếu.”

Ảnh: Twitter, Elon Musk

Ông Musk đã nói rằng ông đã sử dụng tweet như một nỗ lực làm minh bạch mọi chuyện. Ông thừa nhận vào hôm thứ Năm rằng không có ai được xem hoặc biết trước tweet về việc mua lại Tesla trước khi ông đăng nó.

Cổ phiếu của Tesla tăng vọt. Các nhà đầu tư, nhà phân tích và nhà báo đã tỏ ra hoang mang về dòng tweet – được đăng vào giữa phiên giao dịch chính thức của thị trường trong ngày, một thời điểm bất thường để phát hành tin tức quan trọng – bao gồm mức giá mà ông Musk trích dẫn. Ông cho biết trong cuộc phỏng vấn rằng ông muốn đưa ra con số cao hơn khoảng 20% so với ngưỡng mà cổ phiếu đã được giao dịch gần đây, do đó mức giá được tính toán sẽ rơi vào khoảng 419 USD, nhưng số 419 USD là một con số xấu nên ông quyết định làm tròn lên con số 420 USD – con số 420 gợi sự liên tưởng tới cần sa.

“Có vẻ như 420 USD sẽ hấp dẫn hơn 419 USD”, ông Musk nói trong cuộc phỏng vấn, “Tôi không dùng cần sa. Cần sa không giúp tôi tăng hiệu suất làm việc, nó sẽ khiến bạn ngồi ì ra như tảng đá vô tri vô giác vậy”.

Ông Musk đến sân bay và bay trên một chiếc phi cơ cá nhân đến Nevada, nơi ông đã dành cả ngày đến thăm nhà máy sản xuất pin Tesla có tên Gigafactory, bao gồm cả thời gian gặp gỡ với các nhà quản lý và làm việc trên một dây chuyền lắp ráp. Tối hôm đó, ông bay đến khu vực vịnh San Francisco, nơi ông tổ chức các cuộc họp Tesla vào tối muộn.

Ông Musk tuyên bố trên Twitter tuần trước rằng ông hy vọng sẽ chuyển đổi công ty Tesla từ một công ty đại chúng thành một công ty tư nhân. Cổ phiếu của Tesla tăng vọt sau đó.

Ảnh: David Paul Morris, Bloomberg

Những gì ông Musk nhắc về việc “đảm bảo được nguồn tài trợ” đã trở thành một câu hỏi quan trọng. Những lời đó đã giúp đẩy cổ phiếu của Tesla lên mức cao hơn.

Nhưng nguồn vốn đó, hóa ra lại còn khá xa vời.

Ông Musk cho biết ông đang ám chỉ đến một khoản đầu tư tiềm năng từ quỹ đầu tư chính phủ của Ả Rập Xê-út. Ông Musk đã có cuộc trò chuyện mở rộng với đại diện của quỹ trị giá 250 tỷ USD này về tiềm năng rót vốn cho thương vụ biến Tesla trở thành công ty tư nhân – thậm chí theo cách mà có thể dẫn đến việc người Ả Rập Xê-út sở hữu phần lớn Tesla. Một trong những phiên họp đã diễn ra vào ngày 31/7 tại nhà máy Tesla ở khu vực vùng Vịnh, theo nguồn tin từ một người thân cận với cuộc họp đó. Tuy nhiên, theo một nguồn tin thân cận thì phía Ả rập Xê-út chưa cam kết cung cấp bất kỳ khoản tiền mặt nào.

Một khả năng khác đang được xem xét là SpaceX, công ty về tên lửa của ông Musk, sẽ giúp gây vốn cho việc tư nhân hoá Tesla và sẽ nắm giữ cổ phần sở hữu trong công ty sản xuất ô tô này, theo những người nắm rõ vấn đề này.

Phóng tên lửa hạng nặng SpaceX Falcon tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy vào tháng 2. SpaceX, công ty về tên lửa của ông Musk, được cho là một nguồn gọi vốn tiềm năng cho quá trình tư nhân hoá Tesla.

Ảnh: Joe Burbank/Orlando Sentinel, Associated Press

Dòng tweet của ông Musk đã gây ra một loạt phản ứng khác nhau.

1 tiếng 20 phút sau khi dòng tweet được đăng tải, với việc cổ phiếu của Tesla tăng 7%, sàn chứng khoán Nasdaq ngừng giao dịch, và Tesla đã công bố bức thư gửi cho nhân viên của ông Musk giải thích lý do về khả năng có thể thực hiện tư nhân hóa công ty. Khi cổ phiếu tiếp tục giao dịch trở lại, chúng tiếp tục tăng giá và tăng 11% vào cuối ngày giao dịch.

Ngày hôm sau, các nhà điều tra tại văn phòng Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch San Francisco đã yêu cầu Tesla giải trình. Thông thường, những thông tin như thế này về các kế hoạch của một công ty đại chúng phải được công bố chi tiết sau khi đã có sự chuẩn bị nội bộ và được công bố thông qua các kênh chính thức. Trong khi đấy, theo nguồn tin thân cận cho biết, các thành viên hội đồng quản trị Tesla đều không hề biết đến tuyên bố này của vị CEO, điều đó khiến họ cực kỳ nổi giận. Họ cố gắng đưa ra một tuyên bố công khai nhằm xoa dịu vấn đề.

Ông Musk nói trong cuộc phỏng vấn rằng các thành viên hội đồng quản trị đã không phàn nàn với ông về dòng tweet của mình.

“Tôi không nhớ là đã nhận được bất kỳ liên lạc nào từ hội đồng quản trị”, ông nói, “Tôi chắc chắn đã không nhận được cuộc gọi nào từ các giám đốc với thái độ giận dữ”.

Nhưng ngay sau khi tờ New York Times đăng tải cuộc phỏng vấn với ông Musk, ông đã bổ sung thêm thông qua phát ngôn viên của Tesla rằng Antonio Gracias – Giám đốc độc lập chính của Tesla, đã liên lạc với ông để thảo luận về dòng tweet ngày 7/8, và ông Musk đã đồng ý về việc sẽ không đăng lại dòng tweet với nội dung tư nhân hoá nếu không thảo luận với Ban Giám đốc.

Trong cuộc phỏng vấn, ông Musk nói thêm rằng ông không hối hận về bài đăng trên Twitter của mình, và cũng cho biết ông không có kế hoạch ngừng sử dụng mạng truyền thông xã hội này. Tuy nhiên, theo những người thạo tin cho biết, một số thành viên hội đồng quản trị gần đây đã nói với ông Musk rằng ông nên đóng Twitter rồi tập trung vào chế tạo xe hơi và phóng tên lửa.

Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ nhanh chóng thực hiện cuộc điều tra Tesla. Chỉ vài ngày sau khi gửi yêu cầu thông tin, theo một người thạo tin cho biết, Ban Giám đốc của Tesla và ông Musk đã nhận được trát đòi hầu tòa của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ. Người này cho biết thêm, các thành viên Hội đồng quản trị và ông Musk đang chuẩn bị gặp gỡ các quan chức Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ ngay tuần tới.

Trong cuộc phỏng vấn diễn ra vào hôm thứ Năm, xen kẽ giữa buổi phỏng vấn này là những tiếng cười và cả những lúc Elon Musk bật khóc.

Ông Musk chia sẻ rằng mình đã làm việc lên đến 120 giờ/tuần gần đây – nhắc lại lý do mà ông đã đưa ra trong một lời xin lỗi công khai mới đây dành cho một nhà phân tích, khi ông này đặt ra những câu hỏi khó trong cuộc họp với các nhà đầu tư. Trong cuộc phỏng vấn này, ông Musk cho biết, ông đã không có hơn một tuần nghỉ ngơi nào kể từ năm 2001 khi ông nằm liệt giường vì mắc bệnh sốt rét.

“Có những lúc tôi ở lì nhà máy trong 3 hay 4 ngày, vào những ngày tôi không ra ngoài”, ông nói, “Điều này đã thực sự gây bất lợi cho tôi trong việc gặp gỡ các con và bạn bè của mình”.

Ông Musk cho biết ông đã làm việc tới 120 giờ một tuần gần đây. “Có những lúc tôi ở lì nhà máy trong 3 hay 4 ngày, vào những ngày tôi không ra ngoài”, ông nói.

Ảnh: Joshua Lott, Getty Images

Ông Musk ngừng nói chuyện, dường như ông đã vượt qua được cảm xúc của bản thân.

Ông Musk đã bước sang tuổi 47 vào ngày 28/6, và ông nói rằng ông đã dành trọn 24 giờ trong ngày sinh nhật của mình tại nơi làm việc. “Cả đêm – chẳng có bạn bè, chẳng có gì cả”, ông nói, cố gắng kiềm chế để có thể giãi bày.

Hai ngày sau, ông được lên kế hoạch trở thành người đàn ông hoàn hảo nhất trong đám cưới của người em trai của mình, Kimbal, ở Catalonia. Ông Musk nói rằng ông đã bay trực tiếp từ nhà máy tới đó, chỉ đến 2 giờ trước khi buổi lễ tiến hành. Ngay sau đó, ông lập tức trở lại máy bay và về thẳng trụ sở của Tesla, nơi công việc sản xuất Model 3 hàng loạt đã và đang chiếm trọn toàn bộ thời gian của ông.

Dây chuyền lắp ráp Model 3 tại nhà máy của Tesla ở Fremont, Calif. Công ty đã chạy đua để đáp ứng các mục tiêu sản xuất về mô hình mới này.

Ảnh: Justin Kaneps, New York Times

Ông Musk lại ngừng nói.

“Tôi nghĩ điều tồi tệ nhất cũng đã qua, tôi nghĩ vậy. Điều tồi tệ nhất đã qua từ quan điểm về hoạt động của Tesla”, ông nói, “Nhưng điều tồi tệ của cá nhân tôi dường như vẫn chưa đến”.

Ông đổ lỗi cho những nhà bán khống – những nhà đầu tư đặt cược rằng cổ phiếu Tesla sẽ mất giá trị, và điều đó đã khiến ông chịu áp lực. Ông nói rằng mình đã bị giằng co “ít nhất là một vài tháng với những “tra tấn cực đoan” từ các nhà bán khống – những người muốn đẩy Tesla vào khả năng phá sản”.

Đề cập đến những nhà bán khống, ông nói thêm: “Họ không phải là những kẻ ngốc nghếch, nhưng họ không phải là những người siêu thông minh. Họ đều giỏi. Họ rất mau lẹ”.

Các bài tweet của ông Musk vào ngày 7/8 là một trong những phát biểu mới nhất thu hút sự chú ý. Ông đã tranh luận với những nhà bán khống và phê bình các nhà phân tích vì đã đưa ra những câu hỏi “nhàm chán và tẻ nhạt”…

Tuy nhiên, ông Musk thừa nhận mình phải dùng thuốc để có thể ngủ khi không phải làm việc và thường dùng thuốc an thần Ambien.

“Thường thì tôi phải chọn giữa việc thức trắng hoặc dùng thuốc Ambien”, ông nói.

Tuy nhiên, theo một người thạo tin từ Hội đồng quản trị cho biết, Hội đồng quản trị Tesla đang tỏ ra lo lắng khi thuốc ngủ đôi lúc không có tác dụng giúp Musk ngủ ngon mà thay vào đó lại khiến ông tweet linh tinh lúc nửa đêm. Một số thành viên Hội đồng quản trị cũng biết rằng, đôi lúc ông Musk có dùng những chất giải trí khác.

Trong nhiều năm qua, Ban Giám đốc điều hành Tesla đã cố gắng để tuyển dụng thêm một vị trí Giám đốc điều hành hoặc nhà lãnh đạo số 2 khác để đảm nhận một số trách nhiệm hàng ngày của ông Musk, theo những người thạo tin về vấn đề này cho biết. Một vài năm trước đây, ông Musk cho biết, Tesla cũng đề cập về công việc này với Giám đốc điều hành của Facebook, Sheryl Sandberg, nhưng sau đó không có thông tin khả quan nào về việc này.

Ông Musk nói rằng “theo sự hiểu biết tốt nhất của tôi” thì “không có sự tìm kiếm tích cực được ngay bây giờ”. Nhưng những người thạo tin cho biết một cuộc tìm kiếm đang được tiến hành, và một người nói rằng cuộc tìm kiếm đã được đẩy mạnh hơn khi ông Musk có những dòng tweet gây khó hiểu.

Phản hồi lại những câu hỏi trong bài báo, Tesla đưa ra tuyên bố: “Đã có nhiều tin đồn thất thiệt và vô trách nhiệm trên báo chí về các cuộc thảo luận của Hội đồng quản trị Tesla”… “Chúng tôi muốn làm rõ rằng sự cam kết và cống hiến của Elon đối với Tesla là hiển nhiên. Trong 15 năm qua, dưới sự lãnh đạo đội ngũ Tesla của Elon, Tesla đã phát triển từ một công ty khởi nghiệp nhỏ thành một doanh nghiệp lớn có khả năng cung cấp hàng trăm ngàn chiếc xe hơi chạy trên đường mà khách hàng yêu thích, sử dụng hàng chục nghìn nhân công trên toàn thế giới và tạo ra giá trị cổ đông đáng kể trong quá trình này”.

Elon Musk khẳng định ông không hề có kế hoạch từ bỏ vai trò kép của mình như là Chủ tịch cấp cao và Giám đốc điều hành tại Tesla.

Nhưng ông Musk nói thêm: “Nếu có ai có thể làm tốt hơn, hãy cho tôi biết. Họ có thể nhận công việc này. Có ai có thể làm tốt hơn không? Họ có thể nắm quyền điều hành ngay bây giờ”.

Hoài Thu

Lược dịch theo The New York Times


Tác giả: David Gelles, James B. Stewart, Jessica Silver-GreenbergKate Kelly.