Paris tiết lộ kế hoạch đưa quốc gia tiến vào thời đại trí thông minh nhân tạo (AI).

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hiểu rằng để tạo đà phát triển trí thông minh nhân tạo, Pháp sẽ không tiến hành theo cách phát triển thị trường địa phương cho Google hay Facebook.

Nhưng trong chiến lược quốc gia mới về AI, Tổng thống Pháp đang chào mời những đầu tư khác để tăng cường sự đổi mới: niềm tin vào bộ não nước ngoài, kho dữ liệu khổng lồ của nhà nước và liên kết với các viện nghiên cứu châu Âu để chia sẻ và tận dụng kiến ​​thức.

Nguồn: Yoan Valat/AFP/Getty Images

“Chúng ta phải ở một vị thế để xây dựng một hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo, ở Pháp và ở châu Âu” Macron nói trong một bài phát biểu hôm thứ Năm. “Chúng ta cần có một chính sách về dữ liệu mở” và “phải suy nghĩ về trí tuệ nhân tạo trên quan điểm chính trị và đạo đức … để đi đến hiểu biết và các quy tắc chung”.

Với khoản đầu tư gần 1,5 tỷ euro vào nghiên cứu AI trong bốn năm tới, Tổng thống Macron chỉ nhằm một mục tiêu duy nhất là đưa đất nước tiến tới kỉ nguyên AI và xóa đi 30 năm hoạt động thiếu hiệu quả trong đổi mới.

Trong một cuộc họp báo với các nhà báo trước khi công bố chiến lược hôm thứ Năm, hai cố vấn của Macron thừa nhận Pháp bắt đầu sau Trung Quốc và Hoa Kỳ một khoảng khá dài về AI, và tình trạng thiếu hụt tài chính của họ sẽ không thể nào sánh được với những kế hoạch đầu tư nghiên cứu hàng tỷ đô la hay nhân dân tệ. Vốn liên doanh vẫn còn hạn chế ở Pháp nhiều hơn ở Mỹ, và không có kế hoạch thay đổi các chính sách thuế để thu hút nhà đầu tư.

“Chúng ta đã bỏ lỡ tất cả các cuộc cách mạng công nghệ lớn trong những năm gần đây, nhưng Pháp có những lợi thế nhất định trong lĩnh vực trí thông minh nhân tạo”, một trợ lý cho tổng thống cho biết “Hoặc là chúng ta nắm bắt cơ hội ngay bây giờ, hoặc chúng ta sẽ để cho một làn sóng khác vượt qua mình”.

Tuy nhiên, các trợ lý cho rằng Paris vừa chịu thâm hụt ngân sách dưới ngưỡng của Liên minh châu Âu, sẽ tạo ra một vết nứt nghiêm trọng với gói đầu tư 1,5 tỉ euro. Số tiền sẽ được dành cho ngân sách tiếp theo của Pháp.

Ý tưởng của Tổng thống Pháp, theo như các trợ lý, là tận dụng tiền mặt để phát triển công nghệ AI theo ngành cụ thể tại các khu vực mà Pháp có lợi thế nhờ các cơ quan nhà nước khổng lồ, và các kho dữ liệu riêng tư và công cộng tập trung. Ví dụ, hồ sơ y tế được các bệnh viện nhà nước của Pháp thu thập là một mỏ vàng dữ liệu đã thúc đẩy công nghệ phát hiện khối u do AI hỗ trợ.

“Một cách nghịch lý, thực tế việc có những hồ sơ công khai rộng lớn và tập trung chủ yếu vào nhà nước là một lợi thế trong lĩnh vực này, bởi vì bạn có thể tổ chức dữ liệu theo như cách bạn thấy phù hợp”. Ngoài ra, trợ lý của ông cho biết thêm Pháp có thể khởi động một cơ quan dữ liệu trung tâm để giám sát việc kiểm soát thông tin đó.

Một khía cạnh quan trọng khác trong kế hoạch của ông Macron là thu hút các nhà nghiên cứu AI của Pháp mà nhiều người trong số họ đang nắm giữ những vị trí quan trọng tại Thung lũng Silicon, để họ quay trở lại Pháp.”Những người phụ trách trong các công ty này thường là người Pháp, được đào tạo tại các trường đại học của chúng tôi về toán học,” trợ lý khác cho biết. Pháp sẽ cố gắng lôi kéo họ bằng những lập luận tương tự như được triển khai cho chiến lược của Macron “Làm cho hành tinh chúng ta trở nên vĩ đại lần nữa”, nhằm mục đích thu hút các nhà nghiên cứu về biến đổi khí hậu.

‘Không Airbus cho AI’

Dữ liệu và thật nhiều dữ liệu, là trọng tâm của chiến lược AI của Pháp. Nhưng Macron – người đã công bố kế hoạch hôm thứ Năm – lập luận rằng Pháp và châu Âu nói chung cần phải giữ mối quan tâm về quyền riêng tư là trung điểm trong cách tiếp cận với AI.

Sau vụ bê bối xuyên Đại Tây Dương về cáo buộc rằng khoảng 50 triệu người dùng Facebook đã bị thu thập dữ liệu cá nhân sai trái, các quan chức Pháp nói rằng việc thu thập dữ liệu cá nhân đại chúng để tiếp thị hoặc các mục đích chính trị không được phép. (Pháp đã cấm quảng cáo chính trị nằm trong trung tâm của vụ bê bối giữa Facebook và Cambridge Analytica)

Tất cả việc thu thập dữ liệu cho nghiên cứu AI sẽ phải được thực hiện phù hợp với các quy tắc bảo mật mới của EU được công bố vào cuối tháng 5, theo Quy định bảo vệ dữ liệu chung (General Data Protection Regulation – GDPR). “GDPR có thể là một lợi thế cạnh tranh đối với chúng tôi”, một trợ lý cho biết.

Không phải mọi thứ trong kế hoạch của Tổng thống Macron là hoàn toàn mới. Một số quỹ của nó sẽ được rút ra từ một quỹ trị giá 300 triệu euro cho sự đổi mới triệt để được công bố năm ngoái bởi Bộ trưởng Tài chính Bruno Le Maire. Tài chính cũng sẽ đến từ Liên minh châu Âu, khi Ủy ban có kế hoạch huy động khoảng 200 triệu euro mỗi năm cho đến năm 2020 để nghiên cứu AI như một phần của chiến lược riêng của mình.

Nguồn: Ludovic Marin / AFP qua Getty Images

Pháp cũng sẽ làm việc chặt chẽ với Đức, sau khi thành lập tập hợp JEDI, một viện nghiên cứu dành cho đổi mới công nghệ.

Cuối cùng, ý tưởng không phải là tái tạo các nhà khổng lồ được nhà nước tài trợ như Airbus, mà để thúc đẩy sự đổi mới bằng cách tài trợ nghiên cứu và giúp các sản phẩm được phát triển ngay từ đầu. “Tôi nghĩ việc áp dụng mô hình Airbus cho trí thông minh nhân tạo là điều lỗi thời,” một trợ lý của ông cho biết.

Sơn Phạm

Lược dịch theo Politico


Tác giả bài viết: Nicholas Vinocur.