Rethink, một doanh nghiệp đi tiên phong về nghiên cứu và sản xuất các robot cộng tác (cobots) mới đây đã tuyên bố tạm ngừng hoạt động. Những bước đi đầu tiên không đủ để Rethink vượt qua thời buổi cạnh tranh, nhưng đó vẫn là một doanh nghiệp đã cho cả thế giới biết các robot có thể làm việc an toàn bên cạnh con người.

Rethink được thành lập vào năm 2008 bởi giáo sư Rodney Brooks – giáo sư MIT, đồng sáng lập iRobot.

Rethink Robotics đi đầu về chế tạo robot có thể hoạt động an toàn cùng với con người. Nhưng xét về việc kinh doanh những robot đó, Rethink, đặt trụ sở tại Boston, đứng ở vị trí thứ hai.

Ngày 3/10 vừa qua, Rethink đã đóng cửa sau thỏa thuận mua lại công ty không thành công, mặc dù không có bất kỳ cảnh báo nào được đưa ra trước đó.

“Chúng tôi nghĩ rằng chúng tôi đạt được thỏa thuận mà chúng tôi đang thương thảo”, Giám đốc điều hành Rethink, ông Scott Eckert, cho biết. Nhưng người mua đã rút lui. Eckert từ chối xác nhận rằng công ty đã thất bại trong thương vụ mua lại.

Eckert cho biết Rethink có nguồn tiền mặt thấp vì doanh số bán robot Baxter và robot Sawyer của công ty đã không đạt kỳ vọng.

“Chúng tôi đã cho ra đời một sản phẩm rất, rất sáng tạo sớm một chút, và tiếc là chúng tôi đã không gặt hái được thành công về mặt thương mại như chúng tôi kỳ vọng”, ông nói.

Rethink là một doanh nghiệp đi tiên phong trên lĩnh vực phát triển robot cộng tác, hay còn gọi là “cobots”, được thiết kế để làm việc song song với con người. Phần mềm của chúng giúp chúng dễ dàng lập trình, thậm chí là lập trình bởi những người công nhân không hề được đào tạo về robot học. Chúng hoạt động đi kèm với các cảm biến và phần mềm để ngăn chặn khả năng vô tình làm hại con người làm việc cùng với chúng.

Công ty này đã tạo dựng được chỗ đứng vững chắc trong thế giới robot học, và được ủng hộ bởi một trong những doanh nhân quyền lực nhất thế giới. Nó được thành lập vào năm 2008 bởi giáo sư Rodney Brooks – giáo sư Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) kiêm đồng sáng lập iRobot, đơn vị sản xuất ra các thiết bị vệ sinh nhà cửa có trụ sở tại Bedford, như máy thiết bị hút bụi tự động nổi tiếng Roomba.

Những robot hàng đầu của Rethink, Baxter và Sawyer, có những cánh tay khớp nối dài được thiết kế để khiến chúng có thể thực hiện các nhiệm vụ có tính lặp lại rất cao, chẳng hạn như lắp ráp linh kiện hoặc đóng gói sản phẩm hàng hóa.

Tuy nhiên, Frank Tobe – đồng sáng lập của Robo Global, một công ty đầu tư chuyên về các
công ty robot, cho biết cuộc khủng hoảng tiền mặt của công ty xảy ra vì một đơn hàng lớn từ Trung Quốc đã không được triển khai.

Ông cho biết Rethink đã tùy biến robot Sawyer của mình cho phù hợp với thị trường Trung
Quốc; nhưng sau đó nhà phân phối không tuân thủ thỏa thuận, khiến Rethink không thể bán những robot này, và kết quả là Rethink có nhiều hóa đơn chưa thanh toán. Tobe cho rằng nguyên nhân của việc này có thể là do cuộc chiến thương mại “ăn miếng trả miếng” giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ, hoặc do sự suy giảm chung của nền kinh tế Trung Quốc. Nhưng dù với lý do nào chăng nữa, Rethink “cũng đã rơi vào tình trạng thiếu vốn trong quá trình chờ đợi một cơ hội thuận lợi hơn”, Tobe nói.

Rethink cũng gặp thách thức bởi các đối thủ mạnh như Universal Robots – một công ty Đan
Mạch thuộc sở hữu của Tập đoàn Teradyne Inc. đặt trụ sở tại North Reading. Vào tháng trước, Universal đã thông báo về việc bán robot cộng tác thứ 25.000 của mình.

“Thật khó khăn để có thể cạnh tranh với Universal”, Jeff Burnstein – chủ tịch Hiệp hội vì Tự
động hóa nâng cao (Association for Advancing Automation), một nhóm thương mại có trụ sở tại Michigan đại diện cho các công ty hoạt động trong lĩnh vực robot và các ngành công
nghiệp liên quan, cho biết. “Họ đã thực hiện thực sự hiệu quả việc phát triển hệ sinh thái của mình… có rất nhiều công ty đã nói rằng họ muốn phát triển các sản phẩm cụ thể với
Universal”.

Ngược lại, Burnstein nói, “Có lẽ Baxter đã không làm tốt trên thị trường và có lẽ Sawyer
đang bắt kịp”.

Theo John Santagate – Giám đốc nghiên cứu robot tại Công ty Nghiên cứu Công nghệ IDC Inc., Universal Robots không phải là đối thủ cạnh tranh duy nhất của Rethink. Kuka, Fanuc, ABB và Yaskawa – những hãng sản xuất robot công nghiệp khổng lồ – đã nhận ra rằng các robot cộng tác không chỉ là “mốt” nhất thời, và họ đã gia nhập thị trường này trong những năm gần đây.

“Khi các ông lớn khác bắt đầu quan tâm đến robot cộng tác, họ đã đạt được dấu ấn lớn
hơn nhiều so với Rethink”, Santagate nói. Những gã khổng lồ này sở hữu nguồn tiền mặt dồi dào và tạo lập được một cơ sở khách hàng, khiến Rethink càng gặp khó khăn hơn nhiều để có thể đạt được một chỗ đứng.

Eckert nói rằng Rethink sẽ bắt đầu thanh lý danh mục đầu tư bằng sáng chế và tài sản trí tuệ khác của mình, và cho biết 91 nhân viên của công ty hy vọng sẽ được các công ty robot khác trọng dụng.

Eckert cho rằng thất bại của Rethink không phản ánh tình hình chung của ngành công nghiệp robot.

“Tôi nghĩ lịch sử sẽ ghi lại rằng chúng tôi đã thay đổi các robot công nghiệp. Chúng tôi đã cho cả thế giới biết các robot có thể làm việc an toàn bên cạnh con người”, Eckert cho biết.

Hoài Thu

Lược dịch theo Hiawatha Bray, The Boston Globe