Bàn về Trí thông minh nhân tạo, nguyên Thủ tướng Peru Beatriz Merino, thành viên Ủy ban Chuẩn và Thực hành Xã hội Trí tuệ nhân tạo (Viện Michael Dukakis, Hoa Kì) cho rằng: Đã đến lúc tất cả mọi người “cùng nhau làm việc vì một Hiệp ước quốc tế về trí thông minh nhân tạo”. Thời Đại AI trân trọng giới thiệu bài phát biểu của Thủ tướng Merino tại Bàn tròn tháng 11/2018.

Nhân loại đang phải đối mặt với một cuộc cách mạng mà ở đó trí thông minh nhân tạo đang được sử dụng nhiều hơn trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Thực tế này đặt ra cho con người câu hỏi “Liệu chúng ta có sẵn sàng đối mặt với những thách thức mà trí tuệ nhân tạo đem lại trong xã hội ngày nay?”

Không thể phủ nhận những nỗ lực để sử dụng công nghệ này đã tạo ra một tác động tích cực trong toàn bộ chuỗi giá trị. Boston Consulting Group (BCG) đã chỉ ra rằng, riêng đối với ngành y tế việc sử dụng trí thông minh nhân tạo sẽ giúp tăng  nhu cầu đối với các dịch vụ tự phục vụ, thử nghiệm mẫu thuốc phòng ngừa, người tiêu dùng được hưởng lợi từ các khoản tiết kiệm mới thông qua các đối tượng thanh toán.

Trí thông minh nhân tạo có tiềm năng lớn để đóng góp cho nền kinh tế toàn cầu và sự tăng trưởng, dự báo đóng góp khoảng 13 tỷ đô la vào năm 2030 theo McKinsey. Nhưng bên cạnh đó, khi trí thông minh nhân tạo thay thế lao động của con người, một số hoạt động nhất định sẽ biến mất, dẫn đến việc tái cấu trúc doanh nghiệp và xã hội. Số liệu ước tính cho thấy 60% nghề nghiệp hiện tại có khả năng bị thay thế bởi máy tính. Do đó, sẽ có lời cảnh báo tổng thể như nhau trên toàn thế giới trong việc áp dụng công nghệ này. Ví dụ, ở Mỹ Latinh, trí tuệ nhân tạo dẫn tới trường hợp nguy cơ tối ưu hóa việc làm là 39% theo một số liệu mới được trình bày bởi Ngân hàng Phát triển Quốc tế (IDB).

Vậy làm thế nào chúng ta có thể điều hướng việc sử dụng trí thông minh nhân tạo luôn theo sát với tiến trình nhân loại, các biện pháp được đề xuất phải cân nhắc những rủi ro tiềm tàng của AI như Thiên tài khoa học – Giáo sư Stephen Hawking đã chỉ ra trong bài phát biểu khai mạc tại Hội nghị Web Summit 2017, Lisbon, Bồ Đào Nha, trí thông minh nhân tạo có thể phát triển ý chí riêng của mình, một ý chí xung đột với con người và có thể tiêu diệt con người. Nói ngắn gọn, trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ có thể trở thành điều tốt nhất nhưng cũng có thể là điều tệ nhất xảy ra với nhân loại.

Vì lý do này, chúng ta cần có một thái độ chủ động và cùng nhau xây dựng một tầm nhìn phát triển trí thông minh nhân tạo lấy cảm hứng từ giá trị của chính con người, những chiến lược phòng ngừa là hoàn toàn cần thiết, chiến lược trong dài hạn cần thiết lập các chỉ số kiểm tra việc sử dụng và phát triển trí thông minh nhân tạo có trách nhiệm. Đây là cơ sở cho rất nhiều hiệp ước quốc tế đối với chủ đề trí tuệ nhân tạo và chúng ta phải tiến lên phía trước trong hiệp ước này. Những tiến bộ trong việc tự chủ và tự học của các hệ thống AI nhanh chóng cho phép chúng hoạt động mà không kết hợp các tiêu chuẩn đạo đức trong quá trình ra quyết định. Mức độ nghiêm trọng của khẳng định này nằm trong thực tế rằng việc cụ thể hóa giá trị đạo đức của xã hội dựa trên việc thực hiện các quyền cơ bản. Nếu chúng ta tiếp tục trên con đường này mà không có một hiệp ước quốc tế, tập hợp các giá trị và quyền tự do mà con người đã phải tranh đấu để có được, thì rất có thể con người sẽ chịu nguy cơ bị đe dọa trong tương lai. Việc sử dụng các sáng kiến ​​thông minh nhân tạo có trách nhiệm nên được xây dựng từ đạo đức qua cách sử dụng công nghệ mà không chỉ theo đuổi lợi ích cá nhân con người mà toàn thể sự sống. Chỉ khi đó chúng ta mới có thể đảm bảo rằng hệ thống trí tuệ nhân tạo phục vụ giải quyết các vấn đề toàn cầu như đói nghèo, bất bình đẳng xã hội, bạo lực, khủng bố, biến đổi khí hậu và giáo dục công dân trong kiểm soát xã hội. Việc này là cần thiết để liên quan đến công dân, cả trong khu vực kinh doanh và nhà nước.

Điều này đòi hỏi nâng cao nhận thức và chất lượng thông tin mà xã hội công dân xử lý về dữ liệu và thuật toán được sử dụng trong việc phát triển trí tuệ nhân tạo. Nói cách khác, người dân phải được cung cấp các công cụ cần thiết cho phép họ tham gia vào quy định việc sử dụng công nghệ có trách nhiệm mà con người chúng ta có trong tay ngày nay. Hãy cùng nhau làm việc vì một Hiệp ước quốc tế về trí thông minh nhân tạo. Xin cảm ơn!

Xem video tại:

Hà Thủy