Pháp đã phát triển một chiến lược quốc gia về AI mang tên “AI cho Nhân loại” trong khoảng thời gian một năm xoay quanh nhiều nội dung khác nhau.

Cédric Villani, nhà toán học và là người giành được Giải thưởng Fields năm 2010, được Thủ tướng giao nhiệm vụ kiểm tra chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo ở châu Âu và Sáng kiến Chính sách AI đã được đưa ra vào năm 2017. Quá trình xây dựng chiến lược dựa trên hàng trăm cuộc phỏng vấn và ưu tiên tạo ra một cuộc tranh luận công khai. Vấn đề này đã được bàn luận trong Báo cáo “Villani Report”dài 147 trang, với tựa đề “Vì một trí tuệ nhân tạo có ý nghĩa”, được công bố vào tháng 3 năm 2018.

Các chủ đề chính của Báo cáo Villani bao gồm: (1) xây dựng chính sách dữ liệu quyết đoán [để cải thiện quyền truy cập vào dữ liệu lớn], (2) tập trung vào bốn lĩnh vực chiến lược [y tế, môi trường, giao thông và quốc phòng], (3) tăng cường tiềm năng nghiên cứu quốc gia của Pháp [đầu tư vào nhân tài], (4) lập kế hoạch tác động của AI đối với nguồn lao động, (5) giúp AI trở nên thân thiện hơn với môi trường, (6) khám phá các hộp đen của AI và (7) đảm bảo AI hỗ trợ một cách toàn diện và đa dạng.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã trình bày tầm nhìn và chiến lược về AI tại Collège de France vào ngày 29 tháng 3 năm 2018. Ông cũng tuyên bố sẽ đầu tư 1,5 tỷ euro vào nghiên cứu AI cho đến khi kết thúc nhiệm kỳ vào năm 2022 để tăng cường khả năng AI của Pháp.

Một phần khác của nỗ lực này là Chiến lược #FranceIA được đưa ra tại hội nghị Agoranov Incubator bởi Axelle Lemaire – Thư ký Bộ trưởng Bộ Đổi mới và Kỹ thuật số, và Thierry Mandon, Bộ trưởng Bộ Giáo dục Đại học và Nghiên cứu. Điều này đã giúp tất cả những người tham gia từ nhiều lĩnh vực khác nhau cùng xác định chủ trương về AI ở Pháp trong suốt hai tháng và kết thúc vào ngày 28 tháng 3 năm 2018 với một hội thảo có tên là “IA Days”. Kết quả báo cáo “Trí tuệ nhân tạo Pháp” cũng đã được trình bày tại hội thảo.

Nội dung thứ ba được phát triển bởi Ủy ban Công nghệ Thông tin và Tự do Quốc gia Pháp (CNIL). Một cuộc tranh luận về đạo đức của AI thuộc Dự luật Cộng hòa Kỹ thuật số đã được tổ chức. Mục tiêu nhằm đảm bảo “các điều kiện tiên quyết của mô hình AI của Pháp bao gồm tôn trọng quyền riêng tư, bảo vệ dữ liệu cá nhân, minh bạch, trách nhiệm và đóng góp cho phúc lợi tập thể. Từ năm 2017, CNIL đã tổ chức 45 cuộc tranh luận và sự kiện liên quan với sự tham gia của gần 3.000 người nhằm thông báo kết quả báo cáo cuối cùng của mình, với tiêu đề, “HOW CAN HUMANS KEEP THE UPPER HAND? The ethical matters raised by algorithms and artificial intelligence” (Tạm dịch “Làm thế nào con người có thể duy trì được lợi thế? Các vấn đề đạo đức được đưa ra bởi các thuật toán và trí tuệ nhân tạo”). Các vấn đề đạo đức được đưa ra bởi các thuật toán và trí tuệ nhân tạo, đã được phát hành vào tháng 5 năm 2018 bằng tiếng Anh (bản gốc tiếng Pháp xuất bản tháng 12 năm 2017). Báo cáo nhấn mạnh hai nguyên tắc sáng lập để điều khiển trí tuệ nhân tạo phục vụ con người, bao gồm: Nguyên tắc đầu tiên là sự trung thành, có nghĩa là thuật toán và hệ thống AI phải trung thành với người dùng, có thể là người tiêu dùng, công dân và thành viên cộng đồng; và nguyên tắc thứ hai là sự chú ý và cảnh giác liên tục, có nghĩa là tất cả các bên liên quan đến “chuỗi thuật toán”, cần phải ở trong trạng thái cảnh báo về những hậu quả không lường trước được. Báo cáo cũng đưa ra 6 khuyến nghị chính sách liên quan đến giáo dục về đạo đức, cải thiện khả năng diễn giải và kiểm soát của các hệ thống AI và thúc đẩy tự do của con người.

Ngoài ra, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Canada Justin Trudeau cũng đã tuyên bố thành lập một nhóm nghiên cứu quốc tế về AI vào ngày 7 tháng 6 năm 2018, trước Hội nghị thượng đỉnh G7 ở Quebec. Nhóm chuyên gia độc lập sẽ tập hợp các nhà hoạch định chính sách, nhà khoa học và đại diện từ ngành công nghiệp và xã hội dân sự. Họ sẽ chỉ ra các thách thức và cơ hội từ AI; xác định các thực tiễn tốt nhất để đảm bảo AI hoàn thành tiềm năng tạo ra lợi ích kinh tế và xã hội. Trudeau và Macron sẽ tạo ra một nhóm làm việc nhằm đưa ra các khuyến nghị về cách thành lập ban hội thẩm và sẽ mời các quốc gia khác cùng tham gia.

Lệ Thủy

Biên dịch theo Future of Life Institute (tên bài do người biên dịch đặt)


Tài liệu tham khảo:

Tình hình chung về trí tuệ nhân tạo châu Âu, Charlotte Stix, Ủy ban châu Âu, ngày 18 tháng 4 năm 2018.