Ở châu Âu, các quốc gia như Anh và Pháp đã đặt đạo đức là một yếu tố cốt lõi của Trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời đưa ra các quy tắc cho các gã khổng lồ về công nghệ tuân thủ một cách mạnh mẽ hơn.

Khi trí tuệ nhân tạo và học máy trở thành chuẩn mực công nghiệp mới, các gã khổng lồ công nghệ và nhà cung cấp dịch vụ trên toàn thế giới đang thúc đẩy làn sóng công nghệ mới nổi. Tuy nhiên, với khả năng ứng dụng để tăng cường các dịch vụ, AI và học máy đã trở nên phổ biến đối với bất kỳ tiến bộ công nghệ nào.

Dù thế giới đã thừa nhận tính tất yếu của AI và Machine Learning (ML), vấn đề được quan tâm hiện tại đã chuyển sang đạo đức của công nghệ, các chính phủ và các nhà lập pháp đưa ra các chính sách nghiêm ngặt về khả năng ứng dụng công nghệ. Ở châu Âu, các quốc gia như Anh và Pháp đã đặt đạo đức vào cốt lõi của AI, đồng thời đưa ra các quy tắc cần tuân thủ mạnh mẽ hơn cho các nhà khổng lồ công nghệ.

Trong số rất nhiều công ty, những người khổng lồ công nghệ như Google và Facebook đã đưa ra các chính sách đạo đức về việc triển khai AI và ML trong các tổ chức của họ.

Các thuật toán thiên vị đã khiến Google thiết lập chính sách đạo đức

Mặc dù chúng ta vẫn sử dụng AI trước những thách thức của nó, thì một trong những rào cản lớn mà nó hiện đang phải đối mặt là sự sai lệch trong thuật toán. Vì các thuật toán được tạo ra bởi con người, chúng cũng chính là các giả định cơ bản của con người, từ đó, thách thức mà ngành công nghiệp hiện đang phải đối mặt là làm cho các hệ thống AI không còn những thuật toán thiên vị dưới dạng các đặc điểm phân biệt chủng tộc, phân biệt chủng tộc và định kiến.

Google, một trong những gã khổng lồ công nghệ lớn nhất, đã và đang sử dụng AI trong các sản phẩm khác nhau như radar cho các hệ thống AI bị lỗi. Google Translator, công cụ sử dụng Bộ xử lý ngôn ngữ tự nhiên làm cốt lõi, đã nhận được thông báo nhiều lần để lấy ý kiến phân biệt chủng tộc.

Bị lôi kéo vào cuộc tranh cãi, Google là một trong những công ty công nghệ đầu tiên đưa ra chính sách làm nổi bật đạo đức trong AI. Trong một bài đăng năm 2018, Giám đốc điều hành Google- Sundar Pichai đã thông báo rằng 7 Nguyên tắc AI của công ty sẽ hướng dẫn sự phát triển đạo đức và sử dụng AI trong nghiên cứu và sản phẩm của họ. “Chúng tôi nhận ra rằng công nghệ mạnh mẽ như vậy đặt ra những câu hỏi mạnh mẽ không kém về việc sử dụng nó. Cách AI được phát triển và sử dụng sẽ có tác động đáng kể đến xã hội trong nhiều năm tới. Là một nhà lãnh đạo trong AI, chúng tôi cảm thấy có trách nhiệm sâu sắc để có được đặc quyền này.” ông Pichai đã nói.

Trong số các nguyên tắc chính, Google nhấn mạnh rằng công ty này sẽ tránh tạo ra hoặc củng cố những thành kiến ​​không công bằng, “Chúng tôi nhận thấy rằng phân biệt công bằng với ​​không công bằng không phải lúc nào cũng đơn giản, bên cạnh đó còn sự khác biệt giữa các nền văn hóa và xã hội. Chúng tôi sẽ tìm cách tránh những tác động bất công đến mọi người, đặc biệt là những người liên quan đến các đặc điểm nhạy cảm như chủng tộc, sắc tộc, giới tính, quốc tịch, thu nhập, khuynh hướng tình dục, khả năng, và niềm tin chính trị hoặc tôn giáo”.

Kể từ khi đưa ra Nguyên tắc AI của Google, công ty cũng đã tiến hành nhiều buổi đào tạo và nói chuyện nhằm thúc đẩy giá trị đạo đức trong AI. Vào năm 2017, Google DeepMind đã ra mắt trung tâm đạo đức để phân tích về AI.

Nhận dạng khuôn mặt bị lỗi đã biến Microsoft thành một nhà vận động tích cực

AI là một con dốc trơn trượt và bất kỳ công ty nào tận dụng công nghệ mà không kiểm tra và cân bằng hợp lý đều gặp rắc rối. Microsoft cũng rơi vào trường hợp này khi hệ thống AI của họ liên quan đến những người da tối màu có nhiều rủi ro hơn so với làn da sáng hơn. Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, công ty này đã xoay sở thành công để trở thành một nhà vận động tích cực trong việc đưa ra quy định cho công nghệ nhận dạng khuôn mặt.

Tháng 5/2018, Giám đốc Microsoft, Satya Nadella tuyên bố công ty sẽ sớm đưa ra kế hoạch xây dựng một hệ thống đạo đức AI mạnh mẽ. Thông qua tính công bằng, trách nhiệm, minh bạch và đạo đức trong AI (FATE), Microsoft hy vọng sẽ làm việc trên ý nghĩa xã hội phức tạp của AI, học máy, khoa học dữ liệu, thử nghiệm quy mô lớn và sự tăng cường tự động hóa.

Facebook chi hàng triệu đô la đẩy mạnh đạo đức AI

Gần đây, Facebook đã công bố khoản tài trợ 7,5 triệu đô la cho trung tâm nghiên cứu dựa trên đạo đức AI mới của mình, Viện Đạo đức Trí tuệ nhân tạo được tạo ra với sự hợp tác của Đại học Kỹ thuật Munich (TUM). Cùng với việc thúc đẩy nghiên cứu tập trung vào khả năng ứng dụng của AI, với trung tâm mới, Facebook sẽ giải quyết các mối quan tâm về an toàn, quyền riêng tư, minh bạch và công bằng.

Nói về sự phát triển, Joaquin Quiñonero Candela, Giám đốc Học máy ứng dụng tại Facebook, đã viết trong một bài đăng trên blog: “Tại Facebook, đảm bảo việc sử dụng AI có trách nhiệm và chu đáo là tất cả mọi thứ chúng tôi làm – từ nhãn dữ liệu chúng tôi sử dụng cho đến các thuật toán riêng lẻ mà chúng tôi xây dựng, để đóng góp một phần vào các hệ thống.”

Với Fairness Flow, trước đây Facebook đã phát triển các công cụ AI xen kẽ các khía cạnh đạo đức. Fairness Flow là một công cụ được thiết kế đặc biệt để phát hiện sai lệch trong thuật toán học máy. Nó cũng đã thúc đẩy hơn nữa phạm vi đạo đức với nhiều quan hệ đối tác như sáng kiến ​​AI4P People và Quan hệ đối tác cho AI.

Cuộc gặp gỡ của Amazon với công cụ tuyển dụng thiên vị

Nhà khổng lồ thương mại điện tử đã là một trong những tiền thân chính trong việc phá vỡ ngành thương mại điện tử với việc áp dụng các công nghệ mới nhất. Tuy nhiên, công ty đã gặp khó khăn khi áp dụng các công nghệ AI một cách vội vàng. Vào năm 2015, công ty này đã cho ra đời công cụ tuyển dụng dựa trên AI để thể hiện sự thiên vị đối với phụ nữ trong quá trình tuyển dụng. Gần đây, công ty này lại gặp rắc rối lớn hơn khi công cụ nhận dạng khuôn mặt của mình không thể nhận ra những người có làn da tối màu.

Mặc dù Amazon không đưa ra một trung tâm đạo đức độc quyền về AI, nhưng nhà khổng lồ nổi tiếng này cũng đã bắt tay với Microsoft và IBM để tham gia Hiệp hội Trí tuệ nhân tạo và mang lại lợi ích cho mọi người và xã hội. Đây chính là một tập đoàn gồm các nhà lãnh đạo công nghệ, giữ trách nhiệm đảm bảo rằng AI được phát triển để giúp nhân loại.

Vân Thùy

Theo Akshaya Asokan, Analytics India Magazine


Vấn đề đạo đức Trí tuệ nhân tạo đang ngày càng cấp thiết khi Trí tuệ nhân tạo đang dần phổ biến trong hầu khắp các lĩnh vực với những thành công ngoài mong đợi và kèm theo đó là những sai lệch và hiểm họa. Sớm nhìn nhận được vấn đề mang tính thời đại, Viện Michael Dukakis (MDI) về Lãnh đạo và Sáng tạo đã đề xuất Sáng kiến: “Thế giới vạn vật trí tuệ nhân tạo” – (Artificial Intelligence World Society – AIWS). Đây là bộ những giá trị, ý tưởng, khái niệm và giao thức cho toàn bộ những tiêu chuẩn và mục tiêu chúng ta đặt ra, nhằm bảo đảm sự phát triển hòa bình của Trí tuệ nhân tạo để ngày càng cải thiện chất lượng cuộc sống con người.